Category Archives: Góp Nhặt Trăm Hoa

Câu chuyện về người mẹ lấy đi nước mắt của hàng triệu người

Câu chuyện về người mẹ lấy đi nước mắt của hàng triệu người

Tình yêu thương của mẹ thật thiêng liêngTình yêu thương của mẹ thật thiêng liêng

Cách đây vài năm, một bức hình được đăng tải cùng với câu chuyện về một người mẹ trẻ có một trái tim bao la. Ai đã từng đọc sẽ không thể cầm được nước mắt vì xót thương. Tin tức về người mẹ cũng nhanh chóng được cả thế giới biết đến bởi câu chuyện sau:

“Một phụ nữ trẻ đã hy sinh thân mình để che chở và bảo vệ đứa con nhỏ của cô trong trận động đất kinh hoàng ở Nhật Bản. Có một tin nhắn trên màn hình, viết: “Nếu con có thể sống sót, con phải nhớ rằng mẹ rất yêu con”.

Câu chuyện xúc động đang lan truyền khắp thế giới mạng, khiến nhiều người thán phục trước tình mẫu tử thiêng liêng và tinh thần dũng cảm của người Nhật.

Sau khi động đất qua đi, lực lượng cứu hộ bắt đầu các hoạt động tìm kiếm cứu nạn. Và khi họ tiếp cận đống đổ nát từ ngôi nhà của một phụ nữ trẻ, họ thấy thi thể của cô qua các vết nứt. Nhưng tư thế của cô có gì đó rất lạ, tựa như một người đang quỳ gối cầu nguyện; cơ thể nghiêng về phía trước, và hai tay cô đang đỡ lấy một vật gì đó. Ngôi nhà sập lên lưng và đầu cô.

Đội trưởng đội cứu hộ đã gặp rất nhiều khó khăn khi anh luồn tay mình qua một khe hẹp trên tường để với tới thi thể nạn nhân. Anh hy vọng rằng, người phụ nữ này có thể vẫn còn sống. Thế nhưng cơ thể lạnh và cứng đờ cho thấy cô đã chết.

Cả đội rời đi và tiếp tục cuộc tìm kiếm ở tòa nhà đổ sập bên cạnh. Không hiểu sao, viên đội trưởng cảm thấy như bị một lực hút kéo trở lại ngôi nhà của người phụ nữ. Một lần nữa, anh quỳ xuống và luồn tay qua khe hẹp để tìm kiếm ở khoảng không nhỏ bên dưới xác chết. Bỗng nhiên, anh hét lên với vẻ đầy ngạc nhiên: “Một đứa bé! Có một đứa bé!”.

Cả đội đã cùng nhau làm việc; họ cẩn thận dỡ bỏ những cái cọc trong đống đổ nát xung quanh người phụ nữ. Có một cậu bé 3 tháng tuổi được bọc trong một chiếc chăn hoa bên dưới thi thể của người mẹ. Rõ ràng, người phụ nữ đã hy sinh để cứu con mình. Khi ngôi nhà sập, cô đã lấy thân mình làm tấm chắn bảo vệ con trai. Cậu bé vẫn đang ngủ một cách yên bình khi đội cứu hộ nhấc em lên.

Bác sĩ đã nhanh chóng kiểm tra sức khỏe của cậu bé. Sau khi mở tấm chăn, ông nhìn thấy một điện thoại di động bên trong. Có một tin nhắn trên màn hình, viết: “Nếu con có thể sống sót, con phải nhớ rằng mẹ rất yêu con”. Chiếc điện thoại di động đã được truyền từ tay người này sang tay người khác. Tất cả những ai đã đọc mẩu tin đều không ngăn nổi dòng nước mắt.

Chính tình mẫu tử đã giúp những người mẹ có đủ sức mạnh lao mình vào chỗ hiểm nguy để cứu con. Và câu chuyện về họ khiến hàng vạn trái tim rung động.

ST

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Hits: 6

Ăn chay không bằng tu tâm tính, rất nhiều người vẫn đang làm sai điều này!

Nhiều người vẫn có quan niệm rằng, ăn chay chính là tu Phật. Tuy nhiên, miệng ăn chay mà tâm vẫn cáu giận, vẫn tham muốn dục vọng thì ăn chay cũng chỉ là hình thức bề ngoài mà thôi, điều cốt lõi duy chỉ có tu tâm dưỡng tính.

Bởi vậy cho nên, muốn sống đời thảnh thơi, an lạc và hạnh phúc, không tự làm khổ mình và không gây khổ cho người, chúng ta phải biết tu tâm, hay tu tâm dưỡng tính.

Người muốn tu, ở hoàn cảnh nào cũng tu được, nếu hiểu được cách tu theo lời Phật dạy, biêt khoan dung rộng lượng trong đối xử, biết tự kềm chế thú vui vật chất, mạnh dạn hy sinh lợi ích cá nhân, biết xả bỏ ích kỷ nhỏ nhen.

Ăn chay không bằng tu tâm tính

Trong cuộc sống phức tạp rối ren này, nếu ai đó vẫn giữ cho mình một tâm hồn trong sáng, một tấm lòng chân thật, lương thiện và nhẫn nại, thì cái tâm ấy chính là món quà thành kính nhất dâng lên Phật, mà không một lễ vật nào có thể sánh bằng.

Tu tâm dưỡng tính là làm điều tốt việc tốt cho đời

“Trang nghiêm giới hạnh, đó là thân đẹp,

Ăn ở hiền hòa, thủy chung, đó là nết đẹp,

Cư xử khiêm hạ, từ tốn, đó là cử chỉ đẹp,

Giúp đỡ người bị nạn hay đói nghèo, đó là tấm lòng đẹp,

Hiếu với cha mẹ, kính bậc hiền thánh, đó là tâm hồn đẹp,

Gặp người đau khổ, sợ hãi, nói lời an ủi, đó là ngôn ngữ đẹp,

Không khởi tà niệm, luôn chánh trực, đó là ý đẹp,

Biết độ lượng, bao dung, đó là đức hạnh đẹp,

Khai mở tâm trí, phá trừ vô minh, đó là trí tuệ đẹp”.

Có câu chuyện như sau:

Ở một làng nọ, có một đôi vợ chồng già, chồng hay bố thí giúp đỡ người nghèo khó cơ nhỡ, vợ ăn chay niệm Phật rất thành kính.

Một hôm, người vợ nói với chồng:

“Ông nó à, hôm nay là ngày rằm. Tôi muốn sửa soạn một mâm cỗ chay để dâng lên bàn thờ Phật”.

Người chồng gật đầu ưng thuận, người vợ hớn hở đi chợ, sắm sanh đầy đủ nguyên vật liệu làm cỗ chay. Bà mua rất nhiều thứ, vì để tỏ lòng thành nên dự định làm nhiều món thật đẹp đẽ ngon mắt. Mất cả buổi sáng, bà mới làm xong, bèn gọi chồng vào nhà để cúng Phật với mình. Bà gọi một lần, hai lần, ba lần vẫn không thấy chồng đâu, bực mình quá định bụng chồng về sẽ quở cho một trận vì không thành kính Phật.

Lại nói về người chồng, sáng hôm ấy ông lặn lội đạp xe vào sâu trong xóm để tặng gạo cho mấy đứa trẻ mồ côi không nơi nương tựa. Mấy đứa nhỏ chẳng mấy khi được ăn cơm gạo trắng, nụ cười rạng rỡ cả khuôn mặt.

Khi ông về đến nhà đã thấy vợ ngồi đấy, mặt mày cau có khó chịu. Nhìn mâm cỗ chay, người chồng chợt thốt lên:

“Bà nó ơi, đây chẳng phải là cỗ mặn hay sao?”.

Người vợ bực bội đáp:

“Mặn gì mà mặn, phỉ phui cái miệng ông. Các món nem, chả, thịt gà này thực ra là từ đậu phụ cả đấy. Tôi chế biến rất khéo nên ông không nhận ra đó thôi. Tuy là đồ chay, nhưng hương vị thơm ngon không thua gì đồ thật”.

Người chồng thở dài:

“Nhìn thì là nem chả thịt nhưng thực ra lại là đậu phụ, đó là bà đang lừa dối Phật. Ăn chay nhưng cái tâm lại là ăn mặn, đó là bà đang tự dối mình. Bà vì dối Phật, dối mình mà tốn kém vất vả cả nửa ngày, Phật liệu có chứng cho lòng thành của bà không đây?”.

Người vợ chợt tỉnh ngộ, sám hối trước Phật, từ đó phát tâm ăn uống đơn giản, không chấp trước vào hương vị đồ ăn nữa. Bà dành nhiều thời gian cùng chồng hành thiện tích đức, cả xóm làng đều ngợi khen

. ST

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Hits: 26

TỊNH KHẨUTỊNH KHẨU

Inline image

Trong chùa, có một anh câm. Không ai nhớ anh ta đến chùa từ bao giờ, vả lại cũng không mấy người để ý đến anh ta. 

Anh ta lo mấy sào vườn ở sau chùa, lúc thì trồng rau, lúc thì trồng đậu, làm việc rất là siêng năng. Lúc rảnh, anh ta vào bếp giã gạo và vào những ngày sóc vọng, chùa đông khách, anh ta giúp việc dưới bếp, và rửa bát ở bờ ao cạnh bếp.
 
Vì anh ta câm, nên chẳng ai nói với anh và nếu có việc cần nói thì phải ra hiệu. Hết việc, tối nào anh cũng quanh quẩn ở trên chánh điện, quét dọn, lau chùi, và mỗi năm vào kỳ Kết hạ, mỗi lúc có khóa giảng thì anh ta cầm chổi đứng gần cửa phòng hội, ra vẻ đang quét nhà, nhưng thật ra là nghe giảng kinh …
 
Một ngày kia, không thấy anh, vị tri sự bước vào căn phòng nhỏ xíu của anh ở góc vườn, lúc đó mới biết rằng anh câm bị đau, sốt nặng không dậy được. Vị tri sự trình Tổ và mọi người thấy Tổ vào thăm anh câm. Ngài ngồi với anh rất lâu và khi Ngài trở về phòng, nét mặt trang nghiêm của Ngài thoáng vẻ hân hoan.
 
Từ hôm ấy, chú tiểu ngày hai ba lần mang cháo vào cho anh câm và Tổ mỗi khi xuống thăm thì ngồi cả giờ, mọi người cho rằng anh câm có phúc, được Tổ thương và nếu có mệnh hệ nào thì được Ngài độ cho.
 
Vào đúng giờ Ngọ hôm đó, người ta thấy Tổ chậm rãi bước ra khỏi phòng anh câm và khi Tổ nhận thấy mọi người chắp tay vây quanh thì Tổ nói rất ngắn: “Ngài đã viên tịch rồi”.

Ai ai cũng tỏ vẻ ngạc nhiên: Tổ gọi anh câm cuốc vườn là Ngài! Tổ là một thiền sư đạo hạnh nổi tiếng không những trong vùng, mà ngay cả ở chốn kinh kỳ xa xôi nữa. Nhưng không ai dám hỏi Tổ cả.
 
Cho đến khi làm lễ hoả thiêu xong, bài vị của anh câm đã được đặt trên chùa, và khóa cầu siêu thường lệ chấm dứt, mọi người được nghe Tổ nói như sau:
 
“Thật ra, vị chấp tác làm vườn ở chùa ta là một vị tăng, không những là một vị tăng ở kiếp này, mà là từ kiếp trước. Kiếp trước, Ngài tu hành tinh tấn, nhưng Ngài vẫn tái sinh làm kiếp người, chưa lên được cõi trên vì nghiệp của Ngài còn nặng. Kiếp này, Ngài lại tu nữa, và do ta giúp đỡ, Ngài biết rằng Ngài chưa xóa được khẩu nghiệp. Vì thế Ngài phát nguyện tu tịnh khẩu nghiệp. Ngài tịnh khẩu, ai cũng tưởng là Ngài câm. Đến nay thân, khẩu, ý của Ngài đều đã thanh tịnh nên Ngài đã ngộ, vì thế ta mới nói rằng Ngài tịch diệt. Bàn thờ Ngài ở kia, có thể bỏ đi được, nhưng thôi hãy cứ để đấy, không phải là để cúng Ngài, mà chính là để nêu cái gương tu hành cho mọi người.”
 
Người nghe chuyện, ai ai cũng yên lặng cúi đầu, nghiền ngẫm về sự tu hành. Từ ngày đó, trong chùa, không ai bảo ai, người ta chỉ nói vừa đủ, những mong đến lúc nào đó tịnh được khẩu nghiệp, thoát khỏi sinh tử luân hồi như vị bồ-tát đóng vai anh câm làm việc sau chùa. 
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Hits: 13

Chuyện Hai Hòn

Anh bạn tui tên là Bá Hừng, tuy chưa phải hàng đại gia nhưng nhà có, xe có, vợ con đuề huề, tiền trong túi rủng rỉnh, nhà toàn đồ xịn .
 
Cuộc sống của anh đang êm ả thì bỗng 1 ngày chuyện xảy ra: anh phát hiện bất thường trên hòn bi của mình: nó xuất hiện vết bầm màu xanh tím. Ban đầu anh cũng kệ, nhưng được vài ngày thì vết bầm đó lan rộng. Anh tức tốc phi ngay vào bệnh viện danh tiếng nơi gia đình anh mua gói chăm sóc sức khỏe cao nhất.
 
Vị bác sĩ từ tốn hỏi anh về lối sống, về những mối quan hệ trong sáng và trong tối, sau đó anh lần lượt được chiếu điện, siêu âm đủ kiểu.
 
Chẳng phát hiện ra đó là bệnh gì. Hơn 1 tuần sau, người ta thấy anh được đưa ra khỏi phòng tiểu phẫu. 1 hòn bi của anh đã vĩnh viễn nằm lại trong bệnh viên, trên cái khay inox lạnh toát.
 
Anh hồi phục nhanh, trở lại cuộc sống bình thường được vài tuần thì tin dữ lại ập đến: hòn bi còn lại của anh cũng bắt đầu xuất hiện đốm bầm xanh tím giống người anh em của nó trước kia. Anh lo lắng mất ăn mất ngủ, không dám nhập viện. Được vài hôm khi không thể chịu nổi sự lan rộng của đốm bầm xanh tím, anh buộc phải vào gặp lại vị bác sĩ khả kính.
 
Lần này gần như cả chục bác sĩ của bệnh viện cùng xúm vào ca của anh. Lại xét nghiệm, lại chiếu, lại chụp, lại soi. Rồi thì họp hội chẩn, người ta săm soi hòn bi của anh một cách kỹ lưỡng, hình ảnh phóng to bằng cả bức tường. Sau vài ngày, vị bác sĩ gọi anh lên. Thôi thì con cái anh cũng đủ nếp tẻ, anh cũng đứng tuổi và không có ý định sinh thêm con, cắt nhé? Anh suy sụp, hỏi rằng liệu anh có biến thành công công vì thiếu hụt testosterone, vị bác sĩ bảo đừng lo, y học hiện đại có thể bù cho anh bằng nhiều cách. Thì đành cắt.
 
Anh trầm ngâm mất cả tháng trời sau ca phẫu thuật. Tài sản của anh chỉ còn cây đèn pin không có pin. Anh tự an ủi mình, dù không còn truyền giống nhưng miễn là còn sống.
 
Số phận tiếp tục trêu đùa với anh không lâu sau, cây đèn pin cũng giở trò xanh tím như 2 cục pin quá khứ. Anh đón nhận tin dữ bằng sự vô cảm. Dù sao thì súng giữ làm gì khi không còn đạn. Anh kệ. Người nhà anh phải đi lo giùm thủ tục cho anh. Lần này đi đến kết luận chóng vánh hơn. Dường như các vị bác sĩ cũng không hy vọng tìm ra được cách gì mới để chữa trị ngoài hình thức can thiệp ngoại khoa: cắt.
 
Không cần phải tả cũng biết anh chán nản thế nào. Anh làm việc như một cái máy để quên đi thực tại, anh từ bỏ mọi thú vui vì không còn hứng thú. Nhưng rồi số phận nghiệt ngã vẫn chưa chịu buông tha anh. Vùng da lân cận vốn đã được cạo nhẵn nhụi cho cuộc phẫu thuật lần trước, chưa kịp “xanh cỏ” đã xuất hiện cái vết bầm màu xanh tím trời đánh.
 
Anh hoảng loạn. Còn cái gì để mà cắt? Lần này là tính mạng chứ không phải đùa.
 
Anh cương quyết: không đi bệnh viện trong nước nữa, phải ra nước ngoài xem thế nào. Thế là ngay hôm sau, anh được người nhà đưa ra sân bay quốc tế.
 
Trong căn phòng sáng trưng của 1 bệnh viện được xếp trong top 100 của thể giới, anh run run cầm tờ giấy kết quả: “Vết màu xanh tím là phai ra từ quần của bệnh nhân, sức khỏe bệnh nhân hoàn toàn bình thường”.
 
Trời đất đổ sụp trước mắt anh. Anh rít lên: trời đất ơi, tại cái quần màu xanh tím made in China của mình.
 
Thương anh quá đồ đạc trong nhà toàn hàng xịn mà bản thân lại sài quần sịp made in China.
 
Thưa các bạn, đồ rẻ thì không chất lượng. Đồ chất lượng thì không rẻ.
 
Ôi! Bá Hừng ơi là Bá Hừng, tội nghiệp anh làm sao!
ST
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Hits: 9

Tiếu lâm mặn mặn : CÁI LÁ NHO CỦA ÔNG ADAM


CÁI LÁ NHO CỦA ÔNG ADAM

Sau khi cùng ăn trái cấm, Adam và Eva bắt đầu biết xấu hổ nên dùng lá cây che đậy thân thể. Nhưng trong khi Eva thay hết từ xà lách qua cải bẹ xanh đến lá chuối, lá dừa thì Adam cứ trung thành với chiếc lá nho. Một ngày, hết chịu nổi nên Eva càm ràm:

– Thời buổi này mà ông cứ khư khư giữ chiếc lá nho, cổ lỗ không chịu được!

– Đang khủng hoảng kinh tế mà cứ chạy theo thời trang như bà thì có ngày đói nhăn răng. Tôi xài lá nho này là hàng Trung Quốc đó bà, vừa rẻ mà lại bền.

– Rẻ thì có thể, nhưng bền thì khó tin!

– Tin đi, vì tui từng che bằng lá nho Mỹ, nho Úc thì chỉ vài ngày là héo queo, ra đường mắc cỡ gần chết! Từ khi dùng lá nho Trung Quốc thì có thể che đậy chỗ ấy đến cả tháng trời mà lá không chịu héo, chẳng biết họ xịt cái thuốc chi mà bền thiệt!

– Sao ông ngu muội vậy, đâu phải thiên hạ khi không lại vu xấu cho hàng “made in China”. Thậm chí cao cấp như máy tính mà cũng cài mã độc, xe hơi thì nhả hơi độc, còn hàng nhái thì có đủ từ AK47 đến búp bê Barbie… Thế ông có nghĩ xài cái ni nó sẽ ngấm độc chất dần dần vào người ông, tiêu tùng cả lục phủ ngũ tạng không?

Nói rồi Eva cúi xuống kiểm tra, nhưng vừa liếc qua đã đột ngột thét lên:

– Ông thiệt khó… dạy! Hết xài lá nho đến trữ cả nho khô Trung Quốc!

Adam tức quá, gân cổ cãi:

– Bà đừng nói điêu, tôi có hà tiện cỡ nào thì cũng biết người ta đang cảnh báo nho, mận, lựu, giá Trung Quốc đều chứa chất độc, ngu gì trữ nho Trung Quốc, mà nhất là nho khô? Chết cha, hay là…

Eva lo lắng:

– “Hay là” sao ông?

– Bà nhìn thấy mấy trái nho?

– Tôi thấy tòn teng hai trái quắt queo…

– Thôi rồi bà ơi: đó không phải nho khô 
Vậy còn trái kia có sao không?
– Giống trái ớt khô!!!!
– Ôi, ma-zde inh chai-na
Adam buồn rầu la to:
-Ôi! Nó thun thiệt rồi….

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Hits: 13

Trăm năm ngó xuống đời hư ảo – Phút chốc nhìn lên ngộ lẽ trời

Only friends and family will be present in sickness. Stay in touch.
(Chỉ có gia đình và bạn bè bên cạnh khi đau ốm. Nhớ gần gũi họ.)
   
Life is too short. Don’t waste time hating anyone.
(Cuộc đời quá ngắn ngủi. Đừng phí thì giờ ghét bỏ ai làm gì.)<!>
Make peace with your past so it won’t screw up the present.
(Hãy chôn quá khứ để hiện tại không bị xáo trộn.)
 Don’t compare your life to others. They have different journeys.
(Đừng đem đời mình so với ai đó; đời mỗi người mỗi khác)
Everything can change in the blink of an eye.
(Mọi chuyện ở đời có thể thay đổi trong chớp mắt)
You don’t need to win every argument. Agree to disagree.
(Không cần thắng trong mọi cuộc tranh luận. Hãy chấp nhận bất đồng.)
Crying is good, but it’s more healing crying with friends.
(Khóc cũng tốt, nhất là khi khóc với bạn bè.)
Take a deep breath. It calms the mind.
(Hít thở sâu giúp tinh thần ổn định)
Get rid of anything that is neither useful, beautiful, nor joyful.
(Hãy gạt bỏ những gì vô ích, xấu xa, buồn bã)
What doesn’t kill you really makes you stronger.
(Điều gì không giết ta được sẽ giúp ta mạnh hơn)
Today is special. Enjoy it.
(Ngày hôm nay là ngày đặc biệt. Phải tận hưởng nó)
Your belief of your being right doesn’t count. Keep an open mind.
(Đừng tin rằng mình luôn luôn đúng. Phải có đầu óc cỏ̉i mỏ̉)
Forgive everyone everything.
(Hãy tha thứ tất cả cho mọi người)
What other people think of you is none of your business.
(Đừng bận tâm về nhận xét của ai đó về mình)
 It’s OK to yield.
(Nhường nhịn một chút cũng không sao) 
However good or bad a situation is, it will change.
(Tình thế dù tốt hay xấu, rồi cũng thay đổi)
Don’t take yourself so seriously. No one else does.
(Đừng quá nghiêm khắc với bản thân. Không ai làm như vậy)
Release your children when they become adults, it’s their life now.
(Hãy buông con cái ra khi chúng trưởng thành. Chúng đã có cuộc sống riêng.)
Time heals almost everything. Give time time.
(Thời gian hàn gắn gần như mọi sự. Hãy để cho thời gian có thì giờ)
clip_image011
Trăm năm ngó xuống đời hư ảo
Phút chốc nhìn lên ngộ lẽ trời. 
clip_image002
Yêu thương xin nở nụ cười
Vị tha là để lòng người thanh cao
clip_image003
Hơn thua so với chính mình
Hôm nay mình phải hơn mình hôm qua.
clip_image004
Ngỡ chỉ là một cuộc chơi
Ngoái lại sau thấy một trời phù vân.
clip_image005
Hãy sống và ước vọng
Để thấy đời mênh mông.
clip_image007
Trần gian mắc đọa nợ nần
Mai sau hóa kiếp bụi trần tìm vui.
clip_image008
Ta nay ở trọ trần gian
Trăm năm về chốn xa xăm cuối trời.
clip_image010
Đơn sơ thôi những nụ cười
Cho ta ý nghĩa cuộc đời từ nhau.
clip_image012
    Người từ vô tận tái sinh
Đi qua trần thế mang tình nhân gian.
clip_image013
Đường về khép bóng trần gian
Lợi danh gói một hành trang vô thường.
clip_image015
Núi là núi, sông là sông
Thiền là một tách trà nồng trên tay.
clip_image016
Ở đời muôn sự của chung
Hơn nhau một tiếng anh hùng mà thôi.
clip_image017
Bóng trúc quét sân trần chẳng đọng
Vầng trăng xuyên biển nước không xao.
clip_image018
Khói trần bén giấc mơ tiên
Bâng khuâng trăng trải qua miền quạnh hiu.
clip_image019
Trần gian mỏng mộng vô thường
Đường xa mỏi mệt tôi nhường nhịn tôi.
clip_image021
Trải qua mấy bận long đong
Ngộ ra chẳng sắc thì không cũng đành.
clip_image023
Cuộc đời bao khúc bể dâu
Tặng nhau chữ Tín bắc cầu Phúc duyên.
Nếu biết vô thường cơn sóng lặng
Thì lời trùng ngộ thốt mà chơi.
clip_image026
Phú quý vinh hoa như mộng ảo
Sắc tài danh lợi tựa phù du.
clip_image028
Có tài chớ cậy chi tài
Chữ tài liền với chữ tai một vần.
clip_image030
Ngày mai mơ mộng làm chi
Sẽ tàn sẽ mất còn gì nữa đâu.
clip_image031
Điều chí thiện long lanh cùng cái đẹp
Mỗi ngày đời lắng đọng cả trăm năm
clip_image033
Đường trần ta cứ rong chơi
Vui thêm bước nữa buồn thôi lại về.
clip_image035
Bỗng nhiên ta gặp lại ta
Bồng bềnh trong cái gọi là nhân gian.
clip_image036
Ngước lên cao để thấy mình còn thấp
Nhìn xuống thấp để thấy mình chưa cao.
clip_image038
So với cái mênh mông của vũ trụ
Thì nỗi buồn của hạt bụi có ra chi.
clip_image040
Bản lĩnh tài năng nên sự nghiệp
Nhân hòa đức độ tạo thành công.
clip_image042
Ngoảnh nhìn lại cuộc đời như giấc mộng
Được mất bại thành bỗng chốc hóa hư không.
clip_image044
Muốn thành công phải trải qua thất bại
Trên đường đời có dại mới có khôn
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Hits: 16

18 Nơi Cổ Xưa Nhất Ở Sài Gòn

01. Ngôi trường xưa nhất

Trường Lê Quý Đôn được xây vào năm 1874, hoàn tất năm 1877 do người Pháp quản lý. Lúc đầu trường có tên Collège Indigène (Trung học bản xứ), rồi đổi thành Collège Chasseluop Laubat. Năm 1954, trường mang tên Jean Jacques Rousseau. Năm 1967, trường được trả cho người Việt quản lý mang tên Trung tâm giáo dục Lê Quý Đôn. Từ năm 1975 đến nay đổi tên là trường Trung học phổ thông Lê Quý Đôn. Hơn một thế kỷ qua trường vẫn giữ được kiến trúc ban đầu.
02.Nhà máy điện xưa nhất

Nhà máy điện Chợ Quán được xây vào năm 1896, máy phát điện chạy bằng hơi nước có 5 lò hơi với 150m2, cung cấp dòng điện 3 pha, công suất chưa tới 120MW [Megawatt]. Máy phát điện chính công suất 1000A/h [A=Ampere hay Amp./h=hour]. Hiện nay, nhà máy đã được trang bị hiện đại với 7 máy phát điện, hòa với lưới điện quốc gia cung ứng phần quan trọng cho lưới điện thành phố. Nhà máy tọa lạc tại số 8 Bến Hàm Tử, quận 5.
 

03. Bệnh viện xưa nhất

Bệnh viện Chợ Quán được xây vào năm 1826 do một số nhà hảo tâm đóng góp, sau đó hiến cho nhà nước. Năm 1954-1957 [Bệnh viện được] giao cho Quân đội và đổi tên thành Viện Bài lao Ngô Quyền. Năm 1974, đổi thành Trung tâm Y tế Hàn-Việt với 522 giường. Tháng 9/1975, mang tên Bệnh viện Chợ Quán. Đến ngày 5/9/1989 chuyển thành Trung tâm Bệnh Nhiệt đới. Hiện nay có 610 Cán bộ-Công nhân viên và 550 giường bệnh.

04. Nhà hát xưa nhất

Nhà hát thành phố do kiến trúc sư người Pháp khởi công và hoàn tất vào ngày 17/1/1900. Các phù điêu bên trong được một họa sĩ tên tuổi ở Pháp vẽ giống như mẫu của các nhà hát ở Pháp cuối thế kỷ XIX. Nhà hát là nơi trình diễn ca nhạc kịch cho Pháp kiều xem. Năm 1956-1975, Nhà hát được dùng làm trụ sở Hạ nghị viện cho các chính phủ Đệ I & II Việt Nam Cộng Hòa; tháng 5/1975 trở thành Nhà hát thành phố với 750 chỗ ngồi. Kỷ niệm 300 năm Sài Gòn, toàn bộ phần kiến trúc bên ngoài Nhà hát đã được tu sửa lại như lúc nguyên thủy.
05. Khách sạn xưa nhất

Khách sạn Continental tọa lạc tại 132-134 Đồng Khởi, được xây vào năm 1880 do Kiến trúc sư người Pháp thiết kế, tên khách sạn có ngay từ những ngày đầu. Sau ngày cướp được miền Nam, khách sạn Continental bị Bắc Việt đổi thành Hải Âu. Đến năm 1989, khách sạn được nâng cấp, chỉnh trang và lấy lại tên cũ Continental với diện tích 3430m2, cao 3 tầng, nơi đây đã từng đón tiếp các vị tổng thống, thống đốc, nhà văn, người mẫu nổi tiếng. Ngày nay, khách sạn Continental là một trong những khách sạn đạt tiêu chuẩn quốc tế.

06. Nhà thờ xưa nhất
Nhà thờ Chợ Quán tọa lạc tại số 20 Trần Bình Trọng, P.2 [phường], Q.5 [quận] được xây vào năm 1674 là nhà thờ cổ nhất tại Sài Gòn và cổ nhất ở miền Nam. Ngôi thánh đường nằm ở vị trí trung tâm, có kiến trúc kiểu phương Tây, lợp ngói đỏ, có thể chứa khoảng 1000 người. Ngoài việc sinh hoạt tôn giáo, Họ đạo Chợ Quán tích cực tham gia công tác xã hội giúp đỡ người nghèo. Trải qua hơn 3 thế kỷ Nhà thờ Chợ Quán đã được trùng tu nhiều lần. Hiện nay, nơi đây có phòng khám và phát thuốc từ thiện dưới quyền quản lý của Hội Chữ thập đỏ [Hội Hồng Thập Tự] Quận 5.
07. Ngôi đình xưa nhất

Một trong những ngôi đình cổ nhất của đất Gia Định xưa và xưa nhất Nam Bộ là đình Thông Tây Hội, được xây vào khoảng năm 1679, là chứng tích còn nguyên vẹn nhất của thời kỳ dân Ngũ Quảng kéo vào khai khẩn vùng Gò đất có nhiều cây Vắp (từ đó trở thành tên địa phương là Gò Vấp). Đình lúc đầu là của thôn Hạnh Thông–thôn khởi nguyên của Gò Vấp, sau đổi thành Thông Tây Hội (do sự sáp nhập của thôn Hạnh Thông Tây (thôn Mới) và thôn An Hội). Đình Thông Tây Hội có vị Thành Hoàng rất độc đáo. Hai vị thần thờ ở đình là hai hoàng tử con vua Lý Thái Tổ, do tranh ngôi với thái tử Vũ Đức nên bị đày đi khai hoang ở vùng cực Nam tổ quốc và trở thành “Thủy tổ khai hoang” trong lịch sử Việt Nam; hai vị thần đó là: Đông Chinh Vương và Dục Thánh Vương. Ngôi đình còn giữ được khá nguyên vẹn về quy mô và kiến trúc, kết cấu, với những chạm khắc đặc trưng Nam bộ. Đình Thông Tây Hội thuộc P.11, Gò Vấp.

08. Nhà văn hóa xưa nhất

Cung Văn hóa Lao Động. Năm 1866, với tên gọi Cèrcle Sportif Saigonnais được xây dựng làm sân thể thao cho các quan chức người Pháp với những hồ bơi, sân quần vợt, phòng đấu kiếm và phòng nhảy đầm. Thời Mỹ chiếm đóng, sân chơi được mở rộng hơn [và] phục vụ cho cả giới quý tộc. Tháng 11/1975, Ủy ban Quân quản Sài Gòn–Gia Định trao toàn bộ khu này cho Liên đoàn Lao động Thành phố để biến cải thành khu hoạt động văn hóa thể thao và vui chơi giải trí cho công nhân lao động, lấy tên là Câu lạc bộ Lao Động, sau đổi thành Nhà văn hóa Lao Động, và rồi là Cung Văn hóa Lao Động. Diện tích 2.8ha, với 132 năm hình thành và phát triển, Cung Văn hóa Lao Động là Nhà văn hóa cổ và lớn nhất của Sài Gòn.

09. Công viên lâu đời nhất

Thảo Cầm Viên do người Pháp xây vào năm 1864, nhà thực vật học nổi tiếng người Pháp Louis Pierre làm giám đốc đầu tiên. Mục đích xây dựng Thảo Cầm Viên để ươm cây giống trồng dọc các đại lộ Sài Gòn, đồng thời là nơi nuôi & trồng những động & thực vật [thuộc] miền nhiệt đới mà các Thảo Cầm Viên của Pháp [lúc bấy giờ] chưa có. Năm 1865, chính phủ Nhật đã hỗ trợ khoảng 900 giống cây quý như: Chizgnamat, Goyamtz, Acamatz, Coramatz, Kayanoki, Kayamaki, Enoki, Maiki, Asoumaro, Sengni, Momi, Cashi, Kiaki, Inoki… Động vật của Thảo Cầm Viên khá phong phú như: gà lôi, sếu, cu gáy, hồng hoàng, công, hưu, nai, cọp, khỉ, chồn hương, tắc kè, rùa, cọp xám, báo đen, gà lôi xanh, chim cú lợn… Đến năm 1989, Thảo Cầm Viên được trùng tu, mở rộng và nhận thêm nhiều giống thú mới, trồng thêm cây quý. Hiện nay, có 600 đầu thú thuộc 120 loài, 1823 cây gỗ thuộc 260 loài và nhiều loại cây kiểng quý trên diện tích 21.352m2. Năm 1990, Thảo Cầm Viên là thành viên chính thức của Hiệp hội các vườn thú Đông Nam Á. Thảo Cầm Viên đã tròn 134 tuổi, số lượng động & thực vật ngày càng tăng, nơi đây đã gắn bó với từng bước đi lên của thành phố và là một trong những công viên khoa học lớn nhất Đông Dương.
10. Ngôi nhà xưa nhất

Ngôi nhà có tuổi thọ lâu đời nhất còn hiện diện tại Sài Gòn nằm trong khuôn viên Tòa Tổng Giám Mục Sài Gòn, số 180 Nguyễn Đình Chiểu, P.6, Q.3. Năm 1790, Vua Gia Long cho cất ngôi nhà này ở gần Rạch Thị Nghè làm nơi ở cho Linh Mục Bá-Đa-Lộc và làm nơi dạy học cho Hoàng tử Cảnh. Ngôi nhà được xây bên bờ sông Thị Nghè trong địa phận Thảo Cầm Viên bây giờ. Năm 1799, Bá-Đa-Lộc chết, ngôi nhà được giao cho linh mục khác. Từ năm 1811 đến năm 1864 ngôi nhà bị đóng cửa vì chính sách cấm đạo của triều đình Huế. Sau khi vua Tự Đức ký hòa ước với Pháp, ngôi nhà được trao lại cho Tòa Giám Mục và được di chuyển về vị trí đường Alexandre de Rhodes hiện nay. 

Sau đó năm 1900 Tòa Giám Mục được xây cất tại 180 đường Richaud (nay là đường Nguyễn Đình Chiểu) thì ngôi nhà gỗ lại được dời về đây làm nhà thờ của Tòa Giám Mục. Ngôi nhà 3 gian 2 chái, lợp ngói âm dương, sườn, cột bằng gỗ, khung cửa và các khung thờ đều được chạm trổ công phu [với] hình hoa, lá, chim thú, hoa văn. Trong các di vật còn lại của ngôi nhà có một di vật có giá trị lịch sử lớn, đó là đôi liễn gỗ có tám chữ triện khảm xà cừ là tám chữ vua Gia Long ban tặng giám mục Bá-Đa-Lộc, một bên là “Tứ Kỳ Thịnh Hy”, một bên là “Thần Chi Cách Tư”.

Ngôi nhà được tu sửa vào năm 1980, cách tu sửa có tính chất vá víu, cốt giữ lại những gì có thể giữ được. Trải qua hai thế kỷ ngôi nhà không giữ được nguyên trạng nhưng đây là một di tích kiến trúc mang dấu ấn lịch sử, tôn giáo và văn hóa nghệ thuật. Đây là một tài sản có giá trị mà các bậc tiền nhân đã để lại cho chúng ta, không chỉ là truyền thống – bản sắc dân tộc mà còn là bộ mặt quá khứ mang tính văn hóa kiến trúc, một khía cạnh văn minh tại một vùng đất mới mọc lên từ đầm lầy, kênh rạch.

11. Ngôi chùa xưa nhất

Ngôi chùa có cảnh trí đẹp nhưng nằm ở địa điểm không tiện đi lại nên được ít người biết đến, [đó] là chùa Huê Nghiêm, tọa lạc ở 20/8 Đặng Văn Bi, Thủ Đức. Chùa được thành lập năm 1721 do Tổ Thiệt Thùy (Tánh Tường) khai sáng. Tên chùa lấy từ tên bộ kinh Hoa Nghiêm. Đây là chùa cổ xưa nhất trong các chùa ở TP Sài Gòn nên còn gọi là Huê Nghiêm Cổ Tự. Những ngày đầu là một ngôi chùa nhỏ được xây cất trên vùng đất thấp cách địa thế chùa hiện nay khoảng 100m. Sau đó, Phật tử Nguyễn Thị Hiên pháp danh Liễu Đạo cúng đất để xây lại ngôi chùa rộng rãi khang trang như hiện nay. 

Qua nhiều lần trùng tu vào các năm 1960, 1969, 1990 mặt tiền chùa ngày nay mang dáng vẻ kiến trúc của chùa hiện đại nhưng các gian phía trong vẫn giữ nguyên kiến trúc cổ truyền, mái gian mặt tiền được cấu trúc gồm 3 lớp, nhỏ dần về phía trên. Các đường gờ mái chạy dài xuống cuối đầu đăng đều trang trí bằng hoa văn hình cánh sen đối xứng, giữa là hình bánh xe luân pháp, đặt trên hoa sen. Mái lợp ngói ống màu đỏ, đường viền mái ngói màu xanh. 

Vườn chùa có nhiều cây xanh bóng mát, có 9 ngôi tháp cổ với nhiều kiểu dáng khác nhau như những cánh sen vươn lên. Những hàng cột gỗ trong chùa được khắc nổi các câu đối bằng chữ Hán màu đen kết hợp với việc chạm khắc mô típ “long ẩn vân” dùng trang trí.

Chùa Huê Nghiêm là một di tích Phật giáo quan trọng, là nơi dừng chân, sống đạo và hành đạo của nhiều vị danh tăng uyên thâm Phật pháp, có đạo hạnh và có đạo đức. Chùa cũng là bằng chứng về trình độ kiến trúc và phong tục tập quán của người Việt trên vùng đất mới khai phá, mở ra nền văn minh trên vùng đất hoang sơ.
12. Đường sắt đầu tiên ở thành phố

Tuyến đường sắt đầu tiên ở nước ta là đoạn đường sắt Sài Gòn–Mỹ Tho dài 71km, được xây vào năm 1881. Ga chính trước chợ Bến Thành, văn phòng đường sắt là tòa nhà 2 tầng chiếm cả khu đất bao bọc bởi ba đường Hàm Nghi–Huỳnh Thúc Kháng–Nam Kỳ Khởi Nghĩa, nay là Xí nghiệp Liên hợp đường sắt khu vực 3. Xe lửa chạy bằng máy hơi nước phải dùng than củi đốt nồi súp-de nên xe chạy khá chậm. Vì không cạnh tranh nổi với xe đò trong việc chuyên chở hàng hóa và hành khách, đường xe lửa Sài Gòn–Mỹ Tho đã ngưng hoạt động từ lâu. Sau năm 1975, Ga xe lửa Sài Gòn được dời về Ga Hòa Hưng. Vào ngày 8/8/1998, người ta khởi công xây cất Trung Tâm Văn Hóa Thương Mại Sài Gòn trên nền Ga Sài Gòn cũ.

13. Người Việt đầu tiên viết sử Việt Nam bằng tiếng Pháp

Ông Trương Vĩnh Ký (1837-1898). Năm 1859, Pháo hạm Pháp bắn vào cửa biển Đà Nẵng và thành cũ Gia Định, triều đình nhà Nguyễn bắt buộc chấp nhận mở cửa đất nước cho tư bản thực dân Pháp xâm nhập. Trong giai đoạn lịch sử mới, người Việt Nam từng bước tiếp xúc với ngôn ngữ và văn minh mới. Trương Vĩnh Ký là một trong những người sớm tiếp xúc và hấp thụ ngôn ngữ văn hóa phương Tây đã trở thành học giả có nhiều sáng tác nhất bằng cả tiếng Pháp và tiếng Hán–Việt. Ông là người Việt Nam đầu tiên viết sử Việt Nam bằng tiếng Pháp. Cuốn “Giáo trình lịch sử An Nam” đã được xuất bản gồm hai tập dày 462 trang. Đây thực sự là một công trình bác học biên soạn công phu dưới ánh sáng của một phương pháp luận khoa học tiến bộ so với đương thời.

14. Tờ báo bằng chữ Quốc Ngữ đầu tiên
Tờ “Gia Định Báo” là tờ báo chữ Quốc ngữ đầu tiên ở nước ta ra đời tháng 4/1865. Tờ báo đăng những thông tin nghị định của nhà nước và những tin kinh tế xã hội, lời bàn về thời cuộc, luân lý, lịch sử. Báo ra hằng tháng. Sau 4 năm phát hành, chính quyền thuộc địa cho phép báo phát hành hàng tuần bằng quyết định số 51 ngày 18/3/1869.
15. Tờ báo đầu tiên của Phụ nữ Việt Nam

Ngày 1/2/1918 tờ báo chuyên về Phụ nữ đầu tiên ra đời là tờ “Nữ Giới Chung” nhằm nâng cao trí thức, khuyến khích công-nông-thương, đề cao người Phụ nữ trong xã hội, chú trọng đến việc dạy đức hạnh, nữ công, phê phán những ràng buộc đối với Phụ nữ, đánh đổ mê tín dị đoan, động viên Phụ nữ quan tâm đến việc “Nữ quyền”. Muốn có vị trí ngang hàng với nam giới ngoài việc tề gia nội trợ phải am hiểu “tình trong thế ngoài”.

Chủ bút tờ báo là nữ sĩ Sương Nguyệt Anh, con gái nhà thơ yêu nước Nguyễn Đình Chiểu, vốn có lòng yêu nước, yêu thương đồng bào như thân phụ nên khi làm báo Bà có ý muốn làm diễn đàn để tỉnh thức lòng yêu nước trong dân chúng. Tuy chỉ tồn tại được hơn 6 tháng nhưng “Nữ Giới Chung” cũng đã gióng lên một hồi chuông nữ quyền còn vang mãi đến ngày nay.

16. Cuốn từ điển tiếng Việt đầu tiên
“Đại Nam Quốc Âm Tự Vị” là cuốn từ điển tiếng Việt quốc ngữ La-tinh của Huỳnh Tịnh Của gồm hai tập: Tập I xuất bản năm 1895, tập II xuất bản 1896 tại Sài Gòn. Bộ từ điển chứa nhiều từ ngữ xưa, thành ngữ, tục ngữ, từ ngữ về thảo mộc, cầm thú của Việt Nam và của miền Nam. Bộ từ điển này trở thành Từ điển Bách khoa toàn thư đầu tiên về Nam Bộ.

17. Người kiến trúc sư Việt Nam đầu tiên

Ông Nguyễn Trường Tộ (1828-1871) người làng Bùi Chu, huyện Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An. Gia đình ông theo đạo Thiên Chúa, ông giỏi chữ Nho, thông hiểu Ngũ Kinh Tứ Thư, học chữ Quốc ngữ và chữ Pháp với các giáo sĩ. Ông được giám mục Gauthier đưa sang Paris năm 1858. Ông am hiểu chính trị, kinh tế, quân sự, ngoại giao, pháp luật. Năm 1861 ông trở về nước, tàu ghé Sài Gòn thì nơi đây đã đổi chủ, ông buộc phải làm phiên dịch cho người Pháp.

Trong lúc ở Sài Gòn, ông đã đứng ra xây cất tu viện dòng thánh Phao-lô (số 4 Tôn Đức Thắng). Đây là công trình xây cất theo kiến trúc Châu Âu do người Việt Nam thực hiện tại Sài Gòn. Công trình được khởi công từ tháng 9/1862 đến 18/7/1864 hoàn thành gồm nhà nguyện với ngọn tháp nổi bật trên cao xây theo kiểu Gô-thic, một tu viện, một nhà nuôi trẻ mồ côi và một tháp chuông. Công trình xây cất này là kết quả nghiên cứu kiến trúc châu Âu của Nguyễn Trường Tộ khi ông ở Hồng Kông. Qua nhiều lần sửa chữa trùng tu, ngày nay tu viện thánh Phao-Lô vẫn giữ được đường nét kiến trúc xưa, chứng tỏ tài năng kiến trúc của Nguyễn Trường Tộ không thua gì các kiến trúc sư người Pháp.

18. Người Việt Nam đầu tiên vẽ bản đồ địa lý và đồ họa Sài Gòn theo phương pháp phương Tây
Ông Trần Văn Học, sinh quán ở Bình Dương, giỏi Quốc ngữ, La-tinh và tiếng Tây Dương, được giới thiệu làm thông ngôn cho Nguyễn Ánh. Ông phụ trách việc dịch sách kỹ thuật phương Tây, đồng thời kiêm việc chế tạo hỏa xa, địa lôi và các loại binh khí. Năm 1790, Nguyễn Ánh xây thành Bát Quái. Trần Văn Học phụ trách “phác họa đường sá và phân khu phố phường”.
Ông rất có tài vẽ địa đồ, họa đồ và kỹ thuật bản đồ như: tỷ lệ, trắc địa, và vẽ gần như chính xác các thành trì và công trình. Ông được coi [như là] người đầu tiên vẽ bản đồ Sài Gòn-Gia Định theo phương pháp Tây phương.

Bản đồ Gia Định – Sài Gòn – Bến Nghé do Trần Văn Học vẽ 1815. Khu vực trong và ngoài thành Bát Quái (Phiên An – trung tâm tâm đô thị Sài Gòn) là những con đường ngang dọc vuông vức mà hiện chúng ta đang đi. Từ hai thành Phiên An, Gia Định, các trục lộ chính tỏa bốn hướng giờ vẫn còn: Hai Bà Trưng (giữa thành, qua Phú Nhuận, xuống Gò Vấp và quay lại thành), đường Nguyễn Trãi (đi Chợ Lớn), đường Nguyễn Thị Minh Khai (bên trái thành đi miền Tây, phải thành đi miền Đông, ra xa lộ Hà Nội, QL1), Cách Mạng Tháng 8 (đi Campuchia), Nguyễn Tất Thành (đi Q.7, Nhà Bè, Cần Giờ).
Kim Phượng sưu tầm
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Hits: 20

Một cơn giận

Một buổi tối mùa đông, chúng tôi ngồi trước lò sưởi, trong một căn buồng ấm áp. Tự nhiên trong câu chuyện, một người nói đến những cơn giận tự nhiên đến tràn ngập cả tâm hồn ta và có khi gây nên nhiều cái kết quả không hay. Rồi mỗi người đều bày tỏ ý kiến riêng của mình.

Anh Thanh, từ nãy đến giờ vẫn lặng yên có vẻ trầm ngâm, cất tiếng nói:
– Sự giận dữ có thể sai khiến ta làm những việc nhỏ nhen không ai ngờ. Tôi biết hơn ai hết, vì chính tôi đã trải qua sự đó. Tôi sẽ kể các anh nghe một câu chuyện mà cái kỷ niệm còn in sâu trong trí nhớ tôi.
Cũng một buổi chiều mùa đông như hôm nay, tôi ở tòa báo ra về, trong lòng chán nản và buồn bực. Có những ngày mà tự nhiên không hiểu tại sao, ta thấy khó chịu, và hay gắt gỏng, không muốn làm việc gì. Tôi đang ở vào một ngày như thế mà chiều trời hôm ấy lại ảm đạm và rét mướt càng khiến cho cảm giác đó rõ rệt hơn.
Tôi đi vài bước trên con đường phố vắng người. Một cái xe tay đằng xa đi lại, anh phu xe co ro vì rét, hai tay giấu dưới manh áo tơi tàn. Theo lệ như mọi khi, tôi mặc cả:
– Xe đi không? Bốn xu về gần nhà bò Yên Phụ.
– Thầy cho sáu xu.
– Không, bốn xu là đúng giá rồi.

Tôi vừa nói vừa bước đi. Người phu xe đã có tuổi, cứ kéo cái xe theo sau tôi mà lẩm bẩm: “Bốn đồng xu từ đây về nhà bò”. Cái tiếng nhà bò anh ta nhắc đi nhắc lại làm cho tôi khó chịu. Tôi biết đó là một cách của các phu xe cứ đi theo sau khách để làm cho người ta bực tức, tôi lại càng ghét và quay lại gắt:
– Có đi hay không thì thôi! Đừng có theo sau người ta mà lải nhải.
Thấy tôi gắt, người phu xe đứng lại, không dám theo nữa. Nhưng để tôi đi một quãng xa, anh ta ới gọi:
– Lại đây đi mà.
Rồi anh ta hạ càng xe xuống, cứ đứng yên chỗ ấy đợi chứ không kéo lại phía tôi. Cái cử chỉ ấy làm tôi sinh ghét thêm, đã toan không đi, nhưng lúc ấy không có cái xe nào khác. Tôi giận dữ bước mạnh lên xe, vừa mắng:
– Anh thật là lắm chuyện, không đi ngay lai còn vẽ.
Anh xe cãi lại:
– Từ đây về đấy thầy cho được bốn đồng xu thật rẻ quá!
– Thì ai bảo anh đi? Không có tôi đã gọi xe khác.
Người phu xe khẽ thở dài, yên lặng nhấc xe lên. Lúc bấy giờ tôi mới ngả mình ra phía sau, nhưng thấy cái đệm cứng như gỗ đập vào lưng, tôi cúi xuống bên nhìn cái tay xe.
Tôi đoán không sai, chính là một cái xe hiệu “con lợn” cái tên hiệu cũng xứng đáng một hạng xe tàng ở ngoại ô mà tôi vẫn phải đi. Anh xe này đã vào đây kéo trộm, vì xe ngoại ô không được phép vào thành phố đón khách, nếu không tuân lệnh thì bị phạt từ ba đến bốn đồng bạc. Sự tồi tàn của cái xe làm tôi càng ghét anh xe nữa.
– Xe khổ thế này mà anh lại còn đòi cao giá.
– Xe thế mà thầy chê thì còn thế nào nữa!
Anh xe bướng bỉnh cũng không chịu kém. Tôi nói câu gì là anh ta đối lại liền. Sau cùng, giận quá, tôi dẫm mạnh chân xuống sàn xe, gắt:
– Thôi, câm họng đi, đừng lải nhải nữa.

Sự giận dữ làm cho tôi quên rằng anh xe cũng chỉ có trả lời những câu mắng của tôi mà thôi, và chính tại tôi gắt với anh ta nhiều quá. Nhưng lúc bấy giờ tôi chỉ thấy tức người xe ấy đến cực điểm, vì hắn dám cãi lại tôi mà không sợ.
Xe đi khỏi nhà máy nước thì gặp một người đội xếp tây đi xe đạp lại, theo sau một người đội xếp ta. Tôi nhận thấy anh xe kéo tôi có ý luống cuống và sợ hãi. Có lẽ vì thế mà người cảnh sát để ý, đi giáp vào cái xe kéo để xem dấu hiệu.
– Ê! Đứng lại!
Người kéo xe dừng chân… Anh ta quay lại tôi hớt hải van xin:
– Lạy thầy… thầy nói giúp con… thầy làm ơn…
Dưới ánh đèn tôi thấy mặt anh xe tái mét. Những vết răn in sâu xuống trên mặt già nua hốc hác, chân tay người khốn nạn ấy run bật lên và tôi thấy cái rung động chuyển cả vào chiếc thân xe.
Người cảnh sát tây đến, nói bằng tiếng ta hơi sõi:
– Mày chết nhé! Mày sẽ bị phạt!
Người phu xe ấp úng nói thì ông ta khoát tay bảo im, rồi quay lại tôi hỏi, lần này bằng tiếng Pháp.
– Người này kéo ông từ trong phố ra hay ông đi khứ hồi?
Tôi liếc mắt nhìn anh kéo xe. Trong bóng tối của vành nón qua ngang mặt, tôi thấy hai mắt anh ta long lanh nhìn tôi, như khẩn cầu van xin yên lặng. Tôi biết lời nói của tôi sẽ làm anh ta bị bắt hay không. Những khi nói chuyện với các phu xe khác, tôi được biết rằng nếu người khách nói là đi khứ hồi từ ngoại ô, thì người xe không việc gì. Nhưng lúc ấy, lời van xin của anh xe kia không làm cho tôi động lòng, mà lại làm cho tôi ghét anh thêm. Tôi trả lời người đội xếp:
– Tôi đi từ phố hàng Bún.
– Vậy phiền ông xuống xe.

Rồi anh ta nhìn anh phu xe, cười một cách tinh quái:
– Allez! Đi về bót!
Khi anh phu xe run sợ và hai người cảnh sát đã khuất đầu phố, tôi mới quay đi thong thả trên bờ hè. Cơn giận của tôi đã hết rồi. Sự hối hận dần thấm thía vào lòng tôi, tôi thấy một cái chán nản bực tức rung động trong người.
Tôi rung mình nghĩ đến số phận của anh xe khốn nạn. Ba đồng bạc phạt! Anh ta phải vay cai xe để nộp phạt; nhưng ba đồng bạc nợ ấy, bao giờ anh ta trả xong, sau những ngày nhịn đói, bị cai xe hành hạ, đánh đập vì thù hằn?
Tôi càng nghĩ đến bao nhiêu lại càng khinh bỉ tôi bấy nhiêu. Qua ô Yên Phụ, nhìn thấy những thợ thuyền tấp nập làm việc dưới ánh đèn trong những căn nhà lá lụp xụp, tôi rảo bước đi mau, hình như trông thấy tôi họ sẽ biết cái hành vi khốn nạn và nhỏ nhen đáng bỉ của tôi ban nãy.
Những ngày hôm sau thực là những ngày khổ cho tôi. Lòng hối hận không để tôi yên. Hình như có một cái gì nặng nề đè nén trên ngực làm cho tôi khó thở, và lúc nào hình ảnh anh phu xe cũng hiển hiện ra trước mắt.
Tôi nhất đinh đem tiền đến cho người xe kia để chuộc tội lỗi của mình. Đến phố hàng Bột hỏi dò những người chung quanh xưởng xe, tôi biết được anh xe bị phạt đêm hôm ấy là tên Dư, và ở trong một dãy nhà quá ngã tư Khâm Thiên.
Lần ấy là lần đầu tôi bước vào một chỗ nghèo nàn, khổ sở như thế. Các anh thử tưởng tượng một dãy nhà lụp xụp và thấp lè tè, xiêu vẹo trên bờ một cái đầm mà nước đen và hôi hám tràn cả vào đến thềm nhà. Trong cái hang tối tăm bẩn thỉu ấy, sống một đời khốn nạn những người gầy gò, rách rưới như những người trong một cơn mê.

Người phu xe Dư ở trong ấy. Một bà cụ già gầy giơ xương ngồi cắn chấy ở vệ hè chỉ cho tôi một cái cửa thấp bé ở đầu nhà. Tôi cúi mình bước vào, chỉ thấy tối như bưng lấy mắt và thấy hơi ẩm lạnh thấm vào tận trong mình. Có tiếng người đàn bà khẽ hỏi:
– Bẩm thầy muốn gì?
Khi mắt mắt đã quen tối, tôi nhận thấy người đàn bà vừa hỏi, một bà già ở mép một chiếc giường tre mục nát kê ở sát tường. Sau lưng bà này, một người đàn bà nữa ngồi ôm trong lòng một vật gì hơi động đậy. Cả hai cùng ngước mắt lên nhìn tôi một cách ngạc nhiên và đầu họ chạm vào mái nhà thấp, đầy những mảng giẻ rách nát vắt trên xà.
– Bác Dư có nhà không?
– Bẩm, chú nó đi về quê vắng từ hôm nọ.
Một vẻ sợ hãi thoáng qua trên mặt đủ tỏ cho tôi biết họ không nói thật, tôi giảng giải:
– Không, cụ cứ nói thật cho tôi biết. Tôi đến để giúp bác ta chứ không có ý gì khác.
Bà cụ nhìn tôi nghĩ ngợi một lát rồi nói:
– Thế thầy đã biết việc chú nó bị bắt xe hôm nọ?
Tôi gật đầu ra hiệu cho bà cụ cứ nói:
– Hôm ấy cai nó phải đem tiền lên nộp phạt để chuộc xe về. Chú nó đã xin khất với cai để rồi trả dần số tiền đó. Nhưng nó nhất định không nghe, bắt phải trả một nửa ngay. Khốn nạn, thì lấy đâu ra mà trả. Thế là bị nó lột quần áo đánh một trận thừa sống thiếu chết thầy ạ. Khi về đây lê đi không đuợc nữa. Thế mà nó còn bắt mai phải trả ngay.
Người đàn bà ngồi trong cất tiếng ốm yếu nói theo:
– Nó còn bảo hễ không trả nó sẽ bắt lấy thẻ.
– Thế bây giờ bác ta đâu?
Bà cụ trả lời:
– Đi ngay từ hôm ấy, mà không biết đi đâu. Đã ba hôm nay chúng tôi dò mà không thấy. Chắc là sợ cai không dám về nữa, dù có về mà không có tiền cũng chết với nó. Thật cũng là cái vạ, nghe đâu chú nó nói hôm ấy tại người khách đi xe không biết nói với người đội xếp thế nào mới bị bắt, chứ không cũng chẳng việc gì.
Tôi yên lặng, trong lòng náo nức.
Bà cụ chép miệng, chỉ người đàn bà ngồi sau:
– Tội cho vợ con chú đây, ốm đã mấy ngày hôm nay không có thuốc. Đứa cháu không biết có qua khỏi được không?
Tôi đứng lại gần xem. Trên cánh tay người mẹ, chỉ còn là một dúm thịt con đã nhăn nheo: đứa bé há hốc miệng thở ra, măt xám nhợt. Người mẹ thỉnh thỏang lấy cái lông gà dúng vào chén mật ong để bên cạnh, phết lên lưỡi của đứa bé.
– Cháu nó sài đã hơn một tháng nay. Hôm nọ đã đỡ. Mấy hôm nay vì không có tiền mua thuốc lại tăng. Ông lang bảo cháu khó qua khỏi được.
Người mẹ nói xong nấc lên một tiếng rồi nức nở khóc. Bà cụ già lê nhích lại gần, cúi xuống khe khẽ kéo lại những cái tã rách như xơ mướp.

Cái cảnh đau thương ấy làm tôi rơm rướm nước mắt. Một cảm giác nghẹn ngào đưa lên chẹn lấy cổ. Tôi lấy tờ giấy bạc năm đồng đưa cho người mẹ, rồi vội vàng bước ra cửa, để mặc hai người nhìn theo ngờ vực.
Qua ngưỡng cửa, tôi va phải một người đàn ông ốm yếu tay cắp một cái áo quan con bằng gỗ mới. Đến bên đường, tôi nghe thấy trong căn nhà lụp xụp đưa ra tiếng khóc của hai người đàn bà.

Đứa bé con đã chết.

Anh Thanh lặng yên một lát như nghĩ ngợi, rồi nói tiếp:
– Cái kỷ niệm buồn rầu ấy cứ theo đuổi tôi mãi mãi đến bây giờ, rõ rệt như các việc mới xảy ra hôm qua. Sự đó nhắc cho tôi nhớ rằng người ta có thể tàn ác một cách dễ dàng. Và mỗi lần tôi nghĩ đến anh phu xe ngoại ô kia, lại thấy đau đớn trong lòng, như có một vết thương chưa khỏi.

Thạch Lam

__._,_.___

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Hits: 12

Việt Nam TRONG TÔI

Hồng trần cuồn cuộn, trong dòng chảy mang tên “tiến bộ và phát triển”, người Việt đang từng bước đặt chân trên con đường “hội nhập”. Tuy nhiên, thuận theo việc cởi mở đón nhận cái mới, những điều mang cốt cách và linh hồn dân tộc cũng dần phai nhạt và bị lãng quên.

Chuyên đề “Việt Nam trong tôi” mong muốn tìm lại một Việt Nam tươi đẹp với thiên nhiên trong trẻo, thơ mộng và hùng vĩ, một Việt Nam hồn nhiên, mộc mạc trong từng nếp nghĩ, nếp sinh hoạt, một Việt Nam mang nhiều giá trị văn hóa truyền thống đã dưỡng thành những con người đẹp nhân cách, đẹp cả tấm lòng.

Với tất cả sự chân thành và nhiệt tâm, mời quý độc giả cùng Đại Kỷ Nguyên bước lên chuyến hành trình tìm lại Việt Nam trong mỗi chúng ta.

***

Có lẽ sẽ chẳng ngôn từ nào đủ sức diễn tả trọn vẹn vẻ đẹp dịu dàng, thuần khiết của người con gái Việt trong tà áo dài trắng tinh khôi bên bốn mùa rực rỡ sắc hoa. Bởi một lẽ đơn giản, những hình ảnh ấy, dù chỉ nhẹ nhàng như làn gió mát, mong manh như giọt sương mai, cũng đủ gieo vào lòng người những xao xuyến khó quên…

Không phải tự nhiên mà mùa xuân là mùa bắt đầu một năm mới, cũng chẳng phải ngẫu nhiên mà người đẹp và hoa đào – loài hoa của mùa xuân miền Bắc lại trở thành nguồn cảm hứng bất tận của các nghệ sĩ như vậy. Có lẽ sẽ thật khó để trả lời thiếu nữ và hoa đào, vẻ đẹp nào thắm sắc và mỹ lệ hơn, nên chăng là hai vẻ đẹp ấy nên hỗ trợ cho nhau, tôn vinh và giao hòa cùng nhau, bởi lẽ, cả hai đều là những tuyệt phẩm của tạo hóa.

“Và mùa xuân biết em Biết em đã mang một mối tình” (Ảnh dẫn theo danviet)“Và mùa Xuân đó có em thì Xuân rất đẹp. Anh không biết Xuân về lúc nào”. (Ảnh dẫn theo danviet)Tháng 4 đến, khúc giao mùa trở nên dịu dàng và quá đỗi tinh khôi bên sắc trắng của loa kèn. Và, cô gái tháng 4 của tôi cũng ngọt ngào, thuần khiết lạ lùng…

“Xin cho ta nhìn ngắm lung linh, từ đáy đôi mắt rất trong” (Ảnh dẫn theo danviet)“Đời mưa gió, em có nơi bình yên…” (Ảnh dẫn qua Facebook)“Gót hồng! Dịu dàng xoay giữa khung trời. Để sắc hương xô nghiêng dòng đời…” (Ảnh dẫn theo: saostar)Đất trời thay áo mới: Nàng xuân khẽ rời thành phố, nhường lại vị trí cho nàng tiên mùa hạ đến, không quên mang theo những mùa hoa rực rỡ mà vẫn quá đỗi bình yên, như chính vẻ đẹp của người con gái Việt, tỏa sáng rạng rỡ nhưng vẫn thật dịu hiền.

Hoa phượng đỏ rực báo hiệu mùa thi đến, điệp vàng xao xuyến nhắc nhở giờ chia tay, bằng lăng tím cho lòng ta thổn thức, màu hoa đẹp là vậy, sao lòng cứ man mác nỗi niềm riêng?

“Chùm phượng vĩ em cầm là tuổi tôi 18…” (Ảnh dẫn theo: Anhdep24.net)“Cánh phượng hồng ngẩn ngơ. Mùa hè đến trường khắc nỗi nhớ trên cây” (Ảnh dẫn theo Steemkr.com)“Một chiều đi trên con đường này, hoa điệp vàng trải dưới chân tôi” (Ảnh dẫn qua Pinterest)“Anh ra trường còn vương nỗi nhớ đầy, tìm về đây đi theo tà áo bay” (Ảnh dẫn theo AnhdepHD.Com)Hoa sen – loài hoa “gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn” không chỉ tôn lên vẻ đẹp bản lĩnh, tràn đầy sức sống của người con gái Việt mà còn là loài hoa đại diện cho tâm hồn thanh cao, thuần khiết, tràn đầy bao dung.

“Bàn tay em là cánh sen thơm, ướp trong vòng đêm mái tóc. Nụ thanh xuân còn ấp e nơi, nét xinh áo lụa thơ ngây” (Ảnh dẫn qua Facebook)“Biết đâu cánh mây trắng yêu em gọi mời. Biết đâu gió tha thiết mang em về trời…” (Ảnh dẫn qua Facebook)“Và em sẽ cất cánh phương nào… thênh thang… mây khói” (Ảnh: dkn.tv)Xuân sang, hạ đến, thu về rồi đông ghé qua, mỗi mùa hoa là một mùa thương nhớ, và Hà Nội những ngày cuối thu đầu đông lại càng làm ta nhớ thương bởi tiếng gọi dịu dàng, trong veo của nàng cúc họa mi. Trên từng bông cúc trắng nhụy vàng mong manh như sương khói và trong từng làn hơi lạnh của ngày chớm đông khi đất trời vào tiết giao mùa, có ai đó đang ngẩn ngơ trước vạt áo em tung bay…

“Tình em gieo ở trong anh, một mùa hoa tên em đang tỏa ngát hương…” (Ảnh dẫn theo Saostar)“Dường như ta sẽ nhớ mãi, nhớ mãi khi tóc em buông dài….” (Ảnh dẫn theo Saostar)“Và…. dường như ta luôn mong em bình yên” (Ảnh dẫn theo danviet)

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Hits: 7

KIẾP SỐNG CỦA MÔT CÂY CỔ THỤ

Flickr/Timball


  Thường thì trong vòng SINH-LÃO -BỆNH-TỬ …                

              b--williambunn17_thumb_thumb  D-michaelbeecham_thumb1_thumb

    Flickr/ William Bunn            Flickr/Michaelbeecham
                               
… nhiều khi  trốc gốc vì những trận gió giật,sóng vùi… 

..Đôi khi dưới lưỡi cưa máy của một nhà điêu khắc tài tình, chuyển thành một nghệ phẩm trang trí…Dù có được một thời vang bóng nhưng cuối cùng cũng phải trở về với cát bụi mà th…ôi…
                                     http://www.youtube.com/embed/2 a1QISYNGHs?rel=0 

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Hits: 10

Tuổi dậy thì gây ảnh hưởng đến tính cách thế nào

Nhiều nghiên cứu tiết lộ những xu hướng tính cách tốt tạm thời giảm sút trong những năm tuổi dậy thì
Hai bé sinh đôi bốn tuổi nhà tôi giống nhau ở rất nhiều điểm – cả hai đều giỏi xã giao, đáng yêu và táo bạo – nhưng một số điểm trái ngược đã bắt đầu xuất hiện.
Chẳng hạn, con trai tôi thường chú ý đến thời gian nhiều hơn, liên tục tò mò về tương lai.
Trong khi đó, bé gái lại kiên quyết tự làm những thứ bé muốn.
Là nhà tâm lý học nghiên cứu về tính cách (và làm cha của các con), việc quan sát tính cách đang dần hình thành và phát triển của các con luôn khiến tôi thích thú.
https://baomai.blogspot.com/ 
Dĩ nhiên, đó là thuở ban đầu, và nguồn gốc của tính cách con người có thể được truy nguyên lại từ thuở sơ sinh. Tôi biết sẽ có rất nhiều thay đổi xuất hiện, đặc biệt là khi hai bé sinh đôi nhà tôi bước vào tuổi dậy thì.
Đó là vì những năm tháng dậy thì là thời gian thay đổi rất nhanh. Đó là lý do vì sao nhà khoa học nghiên cứu về thần kinh nhận thức và chuyên gia nghiên cứu não trẻ vị thành niên, Sarah-Jayne Blakemore, mô tả những thách thức đặc thù ở tuổi dậy thì và sự tăng vọt “những thay đổi trong hormon, thay đổi về thần kinh, biến đổi về quan hệ xã hội và áp lực cuộc sống.” Với danh sách này, bà có thể dễ dàng thêm vào phần thay đổi tính cách.
Từ thuở nằm nôi tới cuối thời ấu thơ, nhân cách và tính nết của ta thường trở nên ổn định hơn vì ta tiếp thu những cách suy nghĩ, hành động và cảm xúc hợp lý hơn. Nhân cách ngày càng ổn định hơn từ cuối tuổi dậy thì đến khi trưởng thành.
 
Nhưng những năm tháng dậy thì chen vào sẽ khiến xu hướng này bị chững lại. Chiếc kính vạn hoa nhân cách bị rung lắc và vị trí các mảnh kính rơi vào đâu sẽ gây ra sự quan trọng đáng kể – nhiều nghiên cứu trong thời gian dài cho thấy những xu hướng xuất hiện trong tuổi dậy thì của ta có thể giúp dự đoán được hàng loạt hệ quả sau này trong đời, bao gồm khả năng thành công trong học vấn hay nguy cơ thất nghiệp.
Nghiên cứu về chủ đề này vẫn còn rất mới, nhưng những kết luận tiềm năng rất thú vị và quan trọng, vì nhờ việc hiểu hơn về những lực tác động sẽ định hình nhân cách ở tuổi dậy thì, ta có khả năng can thiệp và giúp các em định hình cuộc sống theo con đường thành công và lành mạnh hơn.
Sự biến động nhân cách không phải đặc thù của tuổi dậy thì. Nếu bạn nhìn tổng quan cả cuộc đời, những gì bạn có thể thấy là mức độ tăng dần trung bình ở những tính cách đáng mong đợi – ta dần ít giận dữ hơn, kiểm soát bản thân tốt hơn, suy nghĩ ít hẹp hòi hơn, thân thiện hơn.
https://baomai.blogspot.com/ 
Những nhà tâm lý học gọi đây là “tiêu chí trưởng thành”, và nếu bạn đang ở tuổi hai mươi đầy lo âu và tự ý thức về bản thân, sẽ dễ chịu hơn nếu bạn biết rằng khi càng lớn tuổi, bạn càng trở nên dịu dàng hơn nếu như bạn phát triển nhân cách theo một quy trình thông thường.
 
Từ tuổi nằm nôi đến cuối thời ấu thơ, nhân cách ta dần trở nên ổn định, nhưng điều đó lại thay đổi trong thời tuổi dậy thì
Tuy nhiên, đây không phải tin tốt với những bạn trẻ đang ở ngưỡng cửa dậy thì vì vào thời điểm này, có một thứ gọi là “giả thuyết gián đoạn” xuất hiện.
Theo một nghiên cứu tiến hành trên hàng ngàn thiếu niên người Hà Lan – em trẻ nhất là 12 tuổi khi bắt đầu tham gia nghiên cứu – những người hoàn thành bài kiểm tra nhân cách mỗi năm trong vòng sáu hoặc bảy năm, từ năm 2005.
Những cậu bé cho thấy sự tận tâm tạm thời – sự gọn gàng và chỉn chu của họ – xuất hiện vào những năm đầu khi mới dậy thì, và có sự gia tăng tạm thời của tâm lý bất ổn (hay còn gọi là tình trạng bất ổn nhiều hơn về cảm xúc).
https://baomai.blogspot.com/ 
Điều này có vẻ như hợp với một số định kiến ta từng nghe về phòng ngủ bừa bộn và trạng thái hưng trầm cảm ở tuổi dậy thì. May mắn là tình trạng thụt lùi về nhân cách này chỉ là tạm thời, với dữ liệu của Hà Lan cho thấy những nét tích cực trước đó của các em thiếu niên này sẽ trở lại ở cuối giai đoạn dậy thì.
Cả cha mẹ và những đứa con ở tuổi dậy thì đều đồng ý là có nhiều thay đổi diễn ra, nhưng đáng ngạc nhiên ở điểm, mức độ nhận thức thay đổi phụ thuộc vào việc ai đang đo lường, theo một nghiên cứu năm 2017 với 2.700 em thiếu niên người Đức.
Họ tự đánh giá tính cách của bản thân hai lần, khi 11 tuổi và khi 14 tuổi, và cha mẹ các em cũng đánh giá tính cách các em vào những mốc thời gian trên.
https://baomai.blogspot.com/ 
Một số cho thấy nhiều khác biệt xuất hiện: Chẳng hạn, khi các bạn trẻ tự đánh giá bản thân là dần tỏ ra ít đồng tình hơn thì cha mẹ họ nhận thấy thái độ đồng tình ở con cái tụt giảm một cách ghê gớm. Đồng thời, các em thiếu niên nhận thấy họ hướng ngoại nhiều hơn, nhưng cha mẹ họ lại cho rằng các con ngày càng trở nên hướng nội.
“Nói chung cha mẹ có vẻ như thấy con cái họ ngày càng ít dễ chịu hơn,” đó là cách diễn giải không thể chối cãi từ các nhà nghiên cứu. Trong một ghi chú tích cực hơn, cha mẹ nhận thấy con cái họ ít tận tâm hơn vì chúng có vẻ bớt cứng cỏi hơn trước.
 
Nhiều nghiên cứu tiết lộ những xu hướng tính cách tốt tạm thời giảm sút trong những năm tuổi dậy thì
Sự bất hợp lý này ban đầu có vẻ trái ngược nhau, nhưng có lẽ có thể giải thích bằng nhiều thay đổi lớn đang diễn ra trong quan hệ cha mẹ – con cái vì đứa trẻ vị thành niên ngày càng khao khát được tự chủ và có quyền riêng tư.
Các nhà nghiên cứu chỉ ra cha mẹ và đứa con dậy thì có thể sử dụng hệ tham chiếu khác biệt – như cách cha mẹ đánh giá tính cách đứa con dậy thì dựa trên chuẩn một người lớn thông thường, trong khi đứa trẻ dậy thì lại đang so sánh bản thân với những gì mà bạn bè chúng thể hiện.
Điều này thể hiện trong rất nhiều nghiên cứu sâu hơn, cũng cho thấy tình trạng sụt giảm tạm thời những tính cách tốt (đặc biệt là sự dễ chịu và kỷ luật) trong những năm tháng mới dậy thì. Bức tranh tổng quát của tuổi dậy thì mô tả tính cách “biến động” tạm thời có vẻ chính xác (và bên cạnh đó, trong nghiên cứu của Đức, cả các bạn trẻ thiếu niên và cha mẹ đều đồng ý là mức độ đồng thuận với nhau cũng giảm sút, họ chỉ không thể đồng tình với nhau là mức độ khác biệt ra sao).
https://baomai.blogspot.com/ 
Tất nhiên, đây là những nghiên cứu được thực hiện trong thời gian dài nhằm quan sát sự thay đổi tính cách chung ở người đang dậy thì. Dữ liệu từ nhóm này ẩn đi sự thay đổi trong từng cá nhân các em dậy thì. Trong thực tế, chúng ta chỉ mới bắt đầu hiểu sự pha trộn phức tạp của các yếu tố về gen và môi trường có thể tác động đến mô hình cá nhân của sự thay đổi tính cách.
Não trẻ em là nơi bắt đầu khá tốt. Qua vài thập niên, Sarah-Jayne Blakemore và nhiều người khác đã cho thấy sự phát triển của người vị thành niên được đánh dấu bằng những thay đổi quan trọng trong não, bao gồm sự “cắt tỉa” chất xám dư thừa, vốn liên quan tới khả năng học tập.
https://baomai.blogspot.com/ 
Nguồn gốc tính cách của con người có thể truy nguyên từ thuở sơ sinh
Điều này có thể đóng vai trò trong mô hình thay đổi tính cách của tuổi dậy thì, theo một nghiên cứu chụp hình ảnh não bộ năm 2018 của Na Uy. Các nhà nghiên cứu quét não của hàng chục em tuổi dậy thì hai lần trong thời gian 2,5 năm, cũng như để cha mẹ đánh giá về tính cách của con họ trong cả hai thời điểm trên.
Kết quả đáng chú ý cho thấy mức độ tận tâm có điểm số cao hơn, cho thấy tỷ lệ phần vỏ não mỏng nhiều hơn ở rất nhiều khu vực trong não (một dấu hiệu cho thấy sự cắt giảm nhiều chất xám và tăng cường sự trưởng thành). Tương tự, điểm số cao hơn trong sự bình ổn cảm xúc cho thấy phần vỏ não mỏng phát triển hơn.
Mảng này của nghiên cứu chỉ mới bắt đầu, nhưng các nhà khoa học nói kết quả của họ cho thấy “Sự biến đổi lớn trong tính cách của từng cá nhân có thể một phần liên quan tới sự trưởng thành của vỏ não trong suốt tuổi dậy thì”. Nói cách khác, chất xám thay đổi trong những năm tháng tuổi dậy thì có thể ảnh hưởng tới cảm xúc và hành vi của ta.
Tất nhiên là rất nhiều yếu tố ngoại vi khác, như căng thẳng hay nghịch cảnh, cũng có thể tạo ra những ràng buộc phức tạp với những thay đổi nhân cách trong tuổi dậy thì.
Rõ ràng là có rất nhiều hình thức căng thẳng xuất hiện trong thời gian tuổi dậy thì. Tuy nhiên, nghiên cứu cũng tiết lộ các kiểu căng thẳng có thể ảnh hưởng đặc biệt đến xu hướng tính cách.
Trong khi đó, nghịch cảnh có thể trực tiếp ảnh hưởng đến hành động và khả năng ra quyết định của người tham dự – ví dụ như thái độ sai trái có thể dẫn tới việc bị đuổi học – thậm chí còn gây ra nhiều hậu quả hơn cho tính cách.
https://baomai.blogspot.com/ 
Năm 2017, một nghiên cứu tiến hành trên các tình nguyện viên người Mỹ, trong đó các nhà khoa học đo lường nhân cách ở tuổi từ 8 – 12 và sau đó một lần nữa, kiểm tra lại vào ba, bảy và 10 năm sau. Tình nguyện viên cũng ghi nhận bất cứ trải nghiệm căng thẳng hay nghịch cảnh nào họ gặp phải trong những năm tuổi dậy thì
Điều này bao gồm sự gia tăng tâm lý bất ổn, sự tận tâm và tính cách hòa nhã giảm sút thep thời gian.
Các nhà nghiên cứu quan sát thấy nghịch cảnh xuất hiện vì hành động của đứa trẻ dậy thì có thể bị xem là gây căng thẳng hơn, và vì thế ảnh hưởng tới quá trình phát triển nhân cách của các em. Điều này cho thấy những hỗ trợ đúng đắn về cảm xúc cho trẻ – đặc biệt là với những em đang bị căng thẳng – có thể giúp chống lại sự biến động nhân cách theo hướng tiêu cực.
Dù vậy, không phải tất cả đều là tiêu cực. Một số phát hiện cho thấy những ảnh hưởng tích cực từ thay đổi nhân cách ở tuổi dậy thì.
Chẳng hạn, bằng chứng từ nghiên cứu kéo dài một năm trong năm 2013 tại Thụy Sĩ cho thấy cảm xúc tích cực của trẻ về “danh tính” – đặc biệt là họ cảm thấy có thể hành động khác biệt, cảm thấy có thể kiểm soát cuộc sống bản thân, và biết điều gì đang chờ đón họ – cùng với sự phát triển tích cực trong tính cách qua thời gian là sự bình ổn cảm xúc và sự tận tâm hơn.
 
Một nghiên cứu khác tiết lộ mối liên hệ giữa sự tự tin ở trường học và sự phát triển nhân cách theo hướng tích cực.
Những phát hiện này rất đáng khích lệ vì chúng cho ta một số hiểu biết về việc ta nên tạo ra môi trường để nuôi dưỡng các em tuổi dậy thì và hỗ trợ các em trong việc phát triển nhân cách.
Cách tiếp cận này xứng đáng nên theo đuổi xa hơn, vì tính cách của trẻ ở tuổi dậy thì có thể đem lại các dự báo về trải nghiệm trong cuộc sống sau này.
Chẳng hạn, một nghiên cứu ở Anh tiến hành trên 4.000 em dậy thì cho thấy những em có mức độ tận tâm thấp hơn có khả năng dễ bị thất nghiệp cao hơn gấp đôi so với những em có điểm tận tâm cao hơn.
Chúng ta tập trung quá nhiều vào việc dạy trẻ vị thành niên về tri thức để giúp các em thi đậu, nhưng có lẽ ta nên dành sự chú ý tương tự đến việc giúp các em chăm sóc tính cách. Với hai đứa con sinh đôi, tôi biết đây sẽ là lĩnh vực nghiên cứu mà tôi sẽ theo đuổi sâu hơn.
Christian Jarrett
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Hits: 21

Người Iceland sinh tồn bằng xác động vật thối rữa

https://baomai.blogspot.com/ 
Tuyết rơi cao xung quanh chái nhà ngoài nhỏ của nhà hàng mà tôi đang ngồi, chỉ cách đại dương rét buốt vài ba mét, nhưng bên trong này thì ấm áp, được trang trí với những chiếc lưới cá và mai cua và thi thoảng là hình ảnh vài chú lùn.
Trên chiếc đĩa trước mặt tôi là món xúc xích gan được chế biến bằng nước sữa chua, thịt cừu xông khói từ lửa nhóm bằng phân và một chút cá thối rữa có mùi khai nồng.
Món xúc xích gan chua vừa phải và món thịt cừu thì cho ta thấy rõ rằng bọn cừu tiêu hóa không tốt cho lắm – tức là ta cũng có thể gọi đó là món thịt cừu thui cỏ.
Mùi vị kinh khủng
Khi tôi giơ chiếc nĩa lên với miếng cá đầu tiên, có một giọng nói từ phía bên kia căn phòng la với sang phía tôi.
“Skata! Ha!”
https://baomai.blogspot.com/ 
Skate, hay món cá thối, là món ăn truyền thống ở Iceland
Đó là một anh chàng Băng Đảo trong độ tuổi từ khoảng 25-29, lùn, để râu cằm và trông phục phịch một chút – một người hướng dẫn du lịch đưa vào vài du khách Trung cộng.
Tên anh là Gísli, người là hướng dẫn của tôi vào đêm trước đó ở thị trấn nhỏ miền bắc Akureyri này. Chúng tôi đã có một buổi tối đáng nhớ đuổi theo Bắc Cực quang trong chiếc xe thể thao SUV của anh, nghe tiếng đàn glockenspiels, tiếng chập cheng, tiếng đàn guitar và giọng gió vốn bao trùm trong âm nhạc nổi tiếng là êm dịu và thanh thoát của Băng Đảo.
“Ngon chứ? Anh thích chứ?” Gísli cất giọng ồm ồm. Tôi nói với anh ấy là tôi vẫn chưa ăn thử.
“Anh sẽ thích nó! Nó thật kinh khủng!”
https://baomai.blogspot.com/ 
Sau đó tôi ăn thử. Món cá đuối nóng hổi do chỉ vừa được lấy khỏi lò, nhưng cái độ phỏng mà tôi cảm giác trên đầu lưỡi là hiệu ứng hóa học – kết quả của phản ứng hóa học mạnh mẽ đang diễn ra trên miếng cá đang phân hủy. Tôi đã cau mày nhăn mặt.
“Ha!” Gísli quay lại ở phía bên kia căn phòng với nhóm khách của mình nhưng vẫn để mắt tới tôi. “Kinh khủng phải không? Ha, tôi rất thích món này. Họ đưa tôi một miếng, tôi sẽ ăn hết và xin thêm. Món ăn ngon của người Viking! Nồng! Ha!”
Khó mà đoán biết được dưới chiếc áo ấm dày cộp và chiếc áo khoác to dầy của anh ấy trông thế nào, nhưng có lẽ với tiếng ‘ha’ sau cùng anh ấy đã ưỡn ngực lên.
Quan hệ đặc biệt với thức ăn
Tôi ăn hết miếng cá còn lại và quay trở lại tiệc buffet để lấy một ít thịt thủ cừu. Đó là ngày thứ hai trong chuyến đi kéo dài một tuần của tôi, và chỉ mới là bữa ăn thứ ba.
https://baomai.blogspot.com/ 
Nhưng ngay tại bữa trưa vào ngày hôm trước ở một nơi gọi là Kaffi Kú (Quán ăn Bò), nơi tôi đã ăn một tô bò hầm to trong một phòng ăn mà xung quanh là kính nhô ra bên trên chuồng gia súc nơi những con bò trước khi được đưa đi chế biến món ăn đang đi qua đi lại.
Tôi đã có ấn tượng rằng người dân Băng Đảo có một mối quan hệ khác với thức ăn của họ so với hầu hết các dân tộc khác.
Đưa con người đến sát với nguồn gốc thức ăn của họ là điều hợp lý đáng ngưỡng mộ, nhưng món cá thối đó thì không hề chút nào. Khi tôi ăn ở các nơi dọc đường đến thủ đô Reykjavik và khắp các chỗ trong thành phố, được ăn những món ăn thối hơn, chua hơn và được xông khói bằng phân nhiều hơn, tôi đã có cảm giác rằng nền văn hóa ẩm thực Băng Đảo không chỉ lạ lùng mà còn đặc trưng nữa.
https://baomai.blogspot.com/ 
Mặc dù việc ăn những bộ phận rẻ tiền hơn và thường là ít có vẻ ngon lành hơn của động vật và cây cỏ không có gì là lạ – mỗi nền ẩm thực quốc gia khác mà tôi đã từng thử qua đều tự hào họ đã chế biến được ngon như thế nào món bao tử bê (người Bulgaria gọi là shkembe), món óc cừu (người Ma-rốc gọi là mokh mchermel) hay món đuôi bò (món đuôi bò hầm của người Jamaica).
Nhưng dường như những người Băng Đảo như Gísli lại thích thú với việc món ăn truyền thống của họ tệ đến mức nào.
Không phải người Viking
Mọi người thường nghĩ rằng người Viking đối với người Băng Đảo cũng gần giống như người La Mã đối với người Ý. Và người Viking thì khét tiếng là chì – họ cười thẳng vào mặt gian khổ, họ có thể chịu đựng đến cùng cực và đánh thẳng vào ngay giữa lòng kẻ thù.
https://baomai.blogspot.com/ 
Nhưng đây mới là vấn đề: người Băng Đảo không phải là người Viking. Chưa bao giờ.
Theo một chú dẫn tương đối khiêm tốn ở gần điểm bắt đầu của cuộc triển lãm thường trực 871±2 tại Bảo tàng Thành phố Reykjavik, người Băng Đảo chủ yếu là hậu duệ của những nông dân Na Uy muốn thoát khỏi ách của người Viking và canh tác trên cánh đồng của họ và chăn nuôi gia súc một cách yên bình.
“Đó là một trong những điều mới mẻ tuyệt vời,” ông Jesse Byock, tác giả của cuốn ‘Băng Đảo trong Kỷ nguyên Viking’ và là giáo sư lịch sử Băng Đảo thời ban sơ và văn học saga Na Uy cổ tại Đại học California ở Los Angeles (UCLA) và đồng thời ở Đại học Băng Đảo, cho biết.
“Người Băng Đảo chưa bao giờ thật sự gắn kết họ với thế giới của người Viking, họ luôn là người Băng Đảo. Tuy nhiên những người trẻ thì rất háo hức về người Viking, và tất cả bọn họ đều cố gắng để chứng tỏ rằng họ có thể ăn những thứ này.”
https://baomai.blogspot.com/ 
Người Băng Đảo luôn ăn món ăn này – những thanh thịt cá mập thối rữa nổi tiếng có tên gọi là hákarl có bán ở các cửa tiệm thông thường bên đường ở Reykjavik – nhưng khi ngành du lịch vượt qua ngành nông nghiệp và đánh cá, chiếm 31% tổng doanh thu xuất khẩu vào năm 2015 thì thế hệ trẻ đã chấp nhận cái vỏ bọc Viking mà du khách thích thú – có thể họ đã xem mình gắn bó hơn với di sản này.
Lịch sử đói kém
Tuy nhiên theo ông Byock thì lịch sử thật sự đằng sau món ăn này, và mối quan hệ của người Băng Đảo hiện đại với nó, thì thú vị hơn nhiều so với những chòm râu xồm xoàm và những chiếc mũ có chóp nhọn của người Viking.
https://baomai.blogspot.com/ 
Khi những người dân Scandinavia đầu tiên ra đến Băng Đảo vào năm 871 (có thể là sớm hơn hay muộn hơn đôi ba năm – đó là lý do cuộc triển lãm đó có tên gọi 871±2), họ đã tìm thấy một hòn đảo có cây cối rậm rạp vốn dường như thích hợp để canh tác.
Nhưng khi những người định cư bắt đầu xuất hiện trong vòng 100 năm kế tiếp, nói cho đúng ra họ thật sự đến vào khoảng thời gian năm 1.000, họ đã dần dần nhận ra được tất cả những cánh rừng mà họ đã chặt xuống để lấy gỗ xây nhà và lấy củi sưởi ấm thì không mọc trở lại, và đàn cừu của họ thì gặm cỏ ở khắp nơi.
Khi không còn cây cối nữa, lớp đất mặt bắt đầu bị xói mòn, khiến cho việc trồng trọt hoặc chăn nuôi gia súc trở nên rất khó khăn và thường là không thể làm được.
Họ ở cách lục địa châu Âu tới mức không thể nhập khẩu thực phẩm và do đó nền văn hóa và xã hội Băng Đảo đã phát triển trong một trạng thái gần như lúc nào cũng thiếu đói, lúc nào cũng bên bờ vực bị chết đói, và họ phải ứng biến với tất cả những thứ gì mà họ có thể chộp lấy và săn tìm, và sử dụng phân khi không có gỗ để sưởi ấm và nấu nướng.
“Giả sử xảy ra một cơn bão,” ông Byock nói. “Một con cá voi bị chết và chìm xuống dưới đáy rồi sau nổi lên, trôi dạt vào bờ biển, anh sẽ có hàng tấn thịt. Anh sẽ làm gì đây? À, trước hết, anh phải chém giết lẫn nhau để xem ai có thể có được nó, sau đó anh kéo nó lên, anh có những thùng nước sữa và bỏ những tảng lớn thịt cá voi vào trong đó.”
https://baomai.blogspot.com/ 
Tổ tiên của người Băng Đảo là những người kiên cường, nhưng họ không phải là người Viking. Họ là những người nông dân đang chết dần mòn vì đói và phải làm mọi thứ để sinh tồn.
Bí quyết sinh tồn
Mặc dù giờ đây người Băng Đảo không còn ăn xác cá voi trôi dạt vào bờ nữa, nhưng cách tìm xác chết để làm thức ăn này chính là nguồn gốc của món hákarl, phiên bản nhẹ nhàng hơn của món cá đuối thối mà tôi ăn ở Akureyri.
Mặc dù thịt của những cá mập Greenland khổng lồ thường là độc đối với con người – nồng độ urea cao dẫn đến những khó chịu ở da, mắt và hệ hô hấp – nhưng một khi được để cho thối rữa một chút, theo cách làm truyền thống là trong một cái hốc ở bãi biển (ngày nay đặt trong những cái thùng nhựa), thì nó sẽ trở thành một nguồn protein quý giá.
https://baomai.blogspot.com/ 
Cá đuối và các loại các mập lớn khác cũng có độc như vậy, nhưng cũng có thể ăn được khi được để cho thối rữa hoặc lên men. Và do nó đã bị thối rữa, nó cũng được bảo quản rất tốt.
Cho nên qua hàng trăm năm, những thực phẩm có mùi vị kinh tởm này lại chính là làm nên sự khác biệt giữa sự sống và cái chết. Khả năng của người Băng Đảo chịu được mùi vị thật sự khủng khiếp là chìa khóa quan trọng giúp cho họ tồn tại và sự phát triển của Băng Đảo cũng như tầm quan trọng của khả năng người Viking thứ thiệt đối phó với những gian khổ trong việc đi xa và đánh trận đối với bán đảo Scandinavia.
Với hai triệu du khách đến thăm mỗi năm, ẩm thực quốc gia của Băng Đảo đã thay đổi trong vòng ba thập niên qua và nghiêng nhiều về phía pizza, mì ống và burger. Nhưng đây vẫn là một quốc gia nhỏ, với chỉ 330.000 dân, và truyền thống của họ không chỉ là những điều thu hút du khách; đó là điều giúp neo giữ những người Scandinavia đã phải rời bỏ quê hương này với quá khứ và kết nối họ với nhau.
https://baomai.blogspot.com/ 
Mỗi mùa Giáng sinh, và mỗi tháng Þorri – tháng cổ của người Băng Đảo tương ứng với cuối tháng Giêng và đầu tháng Hai – là thời gian được dành cho các món ăn truyền thống mà, bên cạnh các loại cá thối rữa còn có món tinh hoàn cừu (súrsaðir hrútspungar), thủ cừu luộc với phần lông được thui (svið), thịt cừu xông khói (hangikjöt), chi trước của hải cẩu (seishreifar) và mỡ cá voi được ủ trong sữa chua (súr hvalur).
Bạn có thể tìm thấy những suối nước nóng như Đầm Xanh nổi tiếng và những đồng băng bao phủ nội địa của hòn đảo ở một số nơi, nhưng tôi không biết có quốc gia nào khác mà lịch sử, sự phát triển và sự sống còn của nó lại gắn chặt một cách có ý thức và được tôn vinh trong nền ẩm thực đến như vậy.
Và thật lòng mà nói, món thịt thủ cừu thì rất ngon.
Bert Archer
Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Hits: 17

Người đặt tên cho các đường phố Sài Gòn

Từ lâu, tôi đã có dịp bày tỏ lòng ngưỡng mộ và khâm phục về việc đặt tên cho các đường phố tại Sài Gòn vào năm 1956, ngay sau khi chúng ta dành được độc lập từ tay thực dân Pháp. Vì đây là một công việc quá xuất sắc và quá hoàn thiện, nên tôi vẫn đinh ninh rằng đó phải là một công trình do sự đóng góp công sức và trí tuệ của rất nhiều người, của một ủy ban gồm nhiều học giả, nhiều sử gia, nhiều nhà văn, nhà báo…

Người đặt tên cho các đường phố Sài Gòn trước 1975 và ý nghĩa của chúng

Nhưng thật là bất ngờ, bất ngờ đến kinh ngạc, khi qua tài liệu đính kèm của tác giả Nguyễn Văn Luân, chúng ta được biết kiệt tác của lịch sử này đã được hoàn thành bởi… một người. Người đó là ông Ngô Văn Phát, Trưởng Phòng Họa Đồ thuộc Tòa Đô Chánh Sài Gòn.

Nhà văn Thuần Phong Ngô Văn Phát và việc đặt tên đường phố Sài Gòn

Trong những năm làm việc tại Tòa Đô Chánh Sài Gòn, tôi có dịp góp phần trông coi việc xây dựng và tu bổ đường xá, lúc thì tại Khu Kiều Lộ Sài Gòn Tây (Chợ Lớn) gồm 6 quận 5, 6, 7, 8, 10 và 11, lúc thì tại Khu Kiều Lộ Sài Gòn Đông (Sài Gòn) gồm 5 quận 1, 2, 3, 4 và 9. Hàng ngày họp với các ông cai lục lộ phụ trách từng khu vực, nghe báo cáo đường thì ngập nước sau cơn mưa, đường thì có ổ gà, nhựa đường tróc hết trơ lớp đá xanh đá đỏ nền đường, đường thì dân xây cất trên lộ giới tràn ra lề đường, nên tôi gần như thuộc lòng tên hơn 300 con đường.

Qua bao nhiêu năm lịch sử của thành phố, hầu hết đều có tên Tây như:

  • Boulevard Charner
  • Boulevard Galliéni
  • Boulevard Kitchener
  • Boulevard Norodom v.v

Sau hiệp định Genève tháng 7 năm 1954 chính quyền Pháp bàn giao cho Chính Phủ Bảo Đại, với Thủ Tướng Ngô Đình Diệm.

Để đánh dấu việc giành độc lập từ tay người Pháp, Toà Đô Chánh Sài Gòn được lệnh gấp rút thay thế toàn bộ tên đường từ tên Pháp qua tên Việt trong khoảng thời gian ngắn nhất. Trong lịch sử của các thành phố có bao nhiêu lần đổi tên hàng loạt toàn bộ các con đường như thế này? Có lẽ vô cùng hiếm hoi.

Người đặt tên cho các đường phố Sài Gòn trước 1975 và ý nghĩa của chúng
Đại lộ Trần Hưng Đạo, Sài Gòn năm 1967 (Ảnh của John Beck)

Việc đối chiếu tên các danh nhân trong lịch sử 4000 năm để đặt tên đường sao cho hợp lý không phải dễ. Chỉ nghĩ đơn thuần, khi dùng tên Vua “Trần Nhân Tôn” và Tướng “Trần Hưng Đạo”, người làm dưới trướng của Vua, để đặt tên cho 2 con đường thì đường nào to và quan trọng hơn? Câu hỏi nhỏ như vậy còn thấy không đơn giản, huống chi cân nhắc cho ngần ấy con đường trong một thời gian gấp rút thật không dễ.

Lúc bấy giờ công việc này được giao cho Ty Kỹ Thuật mà Phòng Hoạ Đồ là phần hành trực tiếp. May mắn thay cho thành phố có được nhà văn Ngô Văn Phát**, bút hiệu Thuần Phong, có bằng Cán Sự Điền Điạ lúc ấy đang giữ chức Trưởng Phòng Hoạ Đồ.

Người đặt tên cho các đường phố Sài Gòn trước 1975 và ý nghĩa của chúng
Thuần Phong Ngô Văn Phát hình phụ bản Như Việt Lưu

Năm 1956, sau hơn ba tháng nghiên cứu, ông đã đệ trình lên Hội Đồng Đô Thành, và toàn bộ danh sách tên đường ấy đã được chấp thuận. Khi tôi vô làm năm 1965 và hàng ngày lái xe đi công trường, đụng chạm với các con đường mới cảm nhận được sự uyên bác về lịch sử của ông. Nhìn những tên đường trên họa đồ, khu nào thuộc trung tâm thành phố, khu nào thuộc ngoại ô, đường nào tên gì và vị trí gắn bó với nhau, càng suy nghĩ càng hiểu được cái dụng ý sâu xa của tác giả.

Các đường được đặt tên với sự suy nghĩ rất lớp lang mạch lạc với sự cân nhắc đánh giá bao gồm cả công trạng từng anh hùng một lại phù hợp với địa thế, và các dinh thự đã có sẵn từ trước. Tác giả đã cố gắng đem cái nhìn vừa tổng quát lại vừa chi tiết, những khía cạnh vừa tình vừa lý, đôi khi chen lẫn tính hài hước, vào việc đặt tên hiếm có này. Tôi xin kể ra đây vài thí dụ, theo sự suy đoán riêng của mình, bởi vì ông có nói ra đâu, nhưng tôi thấy rõ ràng là ông có ý ấy:

  • Đầu tiên là những con đường mang những lý tưởng cao đẹp mà toàn dân hằng ao ước: Tự Do, Công Lý, Dân Chủ, Cộng Hoà, Thống Nhất. Những con đường hoặc công trường này đã nằm ở những vị trí thích hợp nhất.
  • Đường đi ngang qua Bộ Y Tế thì có tên nào xứng hơn là Hồng Thập Tự.
  • Đường de Lattre de Tassigny chạy từ phi trường Tân Sơn Nhất đến bến Chương Dương đã được đổi tên là Công Lý, phải chăng vì đi ngang qua Pháp Đình Sài Gòn. Con đường dài và đẹp rất xứng đáng. Ba đường Tự Do, Công Lý và Thống Nhất giao kết với nhau nằm sát bên nhau bên cạnh dinh Độc Lập.
  • Đại Lộ Nguyễn Huệ nằm giữa trung tâm Sài Gòn nối từ Toà Đô Chánh đến bến Bạch Đằng rất xứng đáng cho vị anh hùng đã dùng chiến thuật thần tốc phá tan hơn 20 vạn quân Thanh. Đại Lộ này cũng ngắn tương xứng với cuộc đời ngắn ngủi của ngài.
  • Những danh nhân có liên hệ với nhau thường được xếp gần nhau như Đại Lộ Nguyễn Thái Học với đường Cô Giang và đường Cô Bắc, cả ba là lãnh tụ cuộc khởi nghĩa Yên Bái. Hoặc đường Phan Thanh Giản với đường Phan Liêm và đường Phan Ngữ, Phan Liêm và Phan Ngữ là con, đã tiếp tục sự nghiệp chống Pháp sau khi Phan Thanh Giản tuẫn tiết.
  • Những đại lộ dài nhất được đặt tên cho các anh hùng Trần Hưng Đạo, Trần Quốc Toản, Lê Lợi và Hai Bà Trưng. Mỗi đường rộng và dài tương xứng với công dựng nước giữ nước của các ngài.
Người đặt tên cho các đường phố Sài Gòn trước 1975 và ý nghĩa của chúng
Đại lộ Lê Lợi, Sài Gòn năm 1967 (Ảnh của John Beck)
  • Đường mang tên Lê Lai, người chịu chết thay cho Lê Lợi thì nhỏ và ngắn hơn nằm cận kề với đại lộ Lê Lợi.
  • Đường Khổng Tử và Trang Tử trong Chợ Lớn với đa số cư dân là người Hoa.
  • Bờ sông Sài Gòn được chia ra ba đoạn, đặt cho các tên Bến Bạch Đằng, Bến Chương Dương, và Bến Hàm Tử, ghi nhớ những trận thuỷ chiến lẫy lừng trong lịch sử chống quân Mông Cổ, chống Nhà Nguyên của Hưng Đạo Đại Vương vào thế kỷ 13.
  • Cụ Nguyễn Du, mà thầy đồ Thiệp, người dạy học vỡ lòng cho tôi, khi nói chuyện với cha tôi, bao giờ cũng gọi với danh xưng Cụ Thánh Tiên Điền. Cuốn truyện Kiều của cụ ngày nay được chúng ta dùng như là khuôn mẫu cho tiếng Việt, khi có sự tranh luận về danh từ hay văn phạm, người ta thường trích một câu Kiều làm bằng. Vậy phải tìm đường nào đặt tên cho xứng? Tôi thấy con đường vừa dài vừa có nhiều biệt thự đẹp, với hai hàng cây rợp bóng quanh năm, lại đi ngang qua công viên đẹp nhất Sài Gòn, vườn Bờ Rô, và đi ngang qua Dinh Độc Lập, thì quá xứng đáng. Không có đường nào thích hợp hơn. Tuyệt! Vườn Bờ Rô cũng được đổi tên thành Vườn Tao Đàn làm cho đường Nguyễn Du càng thêm cao sang.
  • Vua Lê Thánh Tôn, người lập ra Tao Đàn Nhị Thập Bát Tú, cũng cho mang tên một con đường ở địa thế rất quan trọng, đi ngang qua một công viên góc đường Tự Do, và đi trước mặt Toà Đô Chánh.
  • Trường nữ Trung Học Gia Long lớn nhất Sài Gòn thì, (trớ trêu thay?), lại mang tên ông vua sáng lập nhà Nguyễn. Trường nữ mà lại mang tên nam giới! Có lẽ nhà văn Thuần Phong muốn làm một chút gì cho trường nữ Trung Học công lập lớn nhất thủ đô có thêm nữ tính, nên đã đặt tên hai đường song song nhau cặp kè hai bên trường bằng tên của hai nữ sĩ: Bà Huyện Thanh Quan và Đoàn Thị Điểm. Chùa Xá Lợi nằm trên đường Bà Huyện Thanh Quan thấy cũng nhẹ nhàng.
  • Thẳng góc với hai đường Bà Huyện Thanh Quan và Đoàn Thị Điểm là đường Hồ Xuân Hương. Ba nữ sĩ nằm bên cạnh nhau, thật là có lý, nhưng có lý hơn nữa có lẽ là đường Hồ Xuân Hương đi ngang qua bệnh viện Da Liễu. Tác giả những câu thơ “Vành ra ba góc da còn thiếu, Khép lại hai bên thịt vẫn thừa” mà cho mang tên đường có bệnh viện Da Liễu có lẽ cũng xứng hợp.

Ông Nhà Văn – Trưởng Phòng Họa Đồ quả là sâu sắc.

Rất tiếc là lúc vào làm việc thì Thuần Phong Ngô Văn Phát đã về hưu nên tôi không được hân hạnh gặp mặt. Mãi sau này mới có dịp đọc tiểu sử của ông, mới hết thắc mắc làm sao chỉ là một công chức như tôi mà ông đã làm được việc quá xuất sắc và hi hữu này.

Cũng chuyện đặt tên đường

Vua Lê Thánh Tôn đã mở mang bờ cõi nước ta từ Quảng Nam, Quảng Ngãi và Bình Định. Rồi sau đó, chúa Nguyễn Hoàng và con cháu đã vượt đèo Cù Mông, đánh chiếm Phú Yên, Khánh Hòa, Ninh Thuận, Bình Thuận, vĩnh viễn xóa sổ nước Chiêm Thành khỏi bản đồ thế giới. Rồi còn tiếp tục mang về cho dân tộc cả một đồng bằng Nam Phần mênh mông bao la, từ Đồng Nai đến Cà Mau, Rạch Giá, Hà Tiên, Phú Quốc…

Cũng phải kể luôn cả “Hoàng Triều Cương Thổ” (vùng đất mà thực dân Pháp dành riêng cho các vua nhà Nguyễn) là vùng Cao nguyên Trung phần trù phú màu mỡ hiện nay. Dĩ nhiên công cuộc mở mang bờ cõi này cũng bao gồm cả các quần đảo Hoàng Sa và Truờng Sa nữa.

Nghĩa là hơn một nửa diện tích đất liền của Việt Nam hiện nay là do dòng họ của Chúa Nguyễn Hoàng đã mang về cho dân tộc Việt Nam!

Riêng Chúa Hiền Vương Nguyễn Phúc Tần, là người đã có công rất lớn trong công cuộc Nam Tiến của dân tộc Việt Nam. Đặc biệt là Chúa Hiền Vương đã đóng góp rất nhiều công sức trong việc bình định và chinh phục vùng đất Gia Định ngày xưa. Gia định ngày xưa bao gồm Biên Hòa, Long Khánh, Bà Rịa, Vũng Tàu, Tây Ninh, Phước Long, Bình Long, Long An, Mỹ Tho, Gia Định, Sài Gòn… bây giờ. Cho nên chính phủ Việt Nam Cộng Hòa đã lấy tên của Ngài để đặt cho một trong hai con đường chính từ hướng Bắc dẫn vào trung tâm Thành Phố Sài Gòn. (Chế độ sau này đã thay Hiền Vương bằng tên của Võ Thị Sáu – Đường Nguyễn Hoàng bị đổi thành Trần Phú…).

Loại bỏ tên của Chúa Nguyễn Hoàng, của Chúa Hiền Vương và các vị ân nhân của dân tộc trong công cuộc Nam Tiến ra khỏi bản đồ Sài Gòn và các thành phố Miền Nam là điều mà tục ngữ ca dao bình dân gọi là “ăn cháo, đá bát”.

Đấy là chưa nói tới giấc mộng… Tây Tiến chưa thành. Hai vị trung thần nhà Nguyễn là Lê Văn Duyệt và Trương Minh Giảng đã mở mang bờ cõi nước ta tới tận biên giới… Thái Lan bây giờ, đã thiết lập thêm một Trấn mới là Trấn Tây Thành, (hai Trấn kia là Trấn Bắc Thành và Trấn Gia Định Thành). Phải chăng chính vì vậy mà ngay từ khi vừa giành được chủ quyền từ tay thực dân Pháp, hai con đường lớn từ trung tâm Sài Gòn hướng về Bà Quẹo để sang thẳng đất Miên qua ngả Gò Dầu, đã được mang tên hai vị Anh Hùng Tây Tiến nổi danh này. Đó là đường Trương Minh Giảng và đường Lê Văn Duyệt. Phải chăng đó cũng như là một nhắc nhở cho các thế hệ mai sau về một sứ mạng chưa thành, một “Mission unaccomplished”…

Vũ Linh Châu và Nguyễn Văn Luân
Đăng lại có chỉnh sửa từ bài viết “Ai đã đặt tên cho các đường phố Sài Gòn trước 1975?”
Theo TongPhuocHiep.com (Trang web của nhóm cựu học sinh trường trung học Tống Phước Hiệp – Vĩnh Long)

Tiểu sử nhà văn Ngô Văn Phát:

Nhà văn, nhà họa đồ Ngô Văn Phát, bút hiệu Thuần Phong, Tố Phang, Đồ Mơ, sinh ngày 16-10-1910 tại huyện Vĩnh Lợi, tỉnh Bạc Liêu.

Thuở nhỏ ông học ở Bạc Liêu, Sài Gòn, đậu bằng Thành Chung rồi nhập ngạch họa đồ ngành công chánh. Ông ham thích văn chương từ ngày còn ngồi trên ghế nhà trường, từng có thơ đăng trên Phụ Nữ Tân Văn, họa mười hai bài Thập Thủ Liên Hoàn của Thương Tân Thị… Có lúc ông dạy Việt Văn tại trường Pétrus ký Sài Gòn.

Năm 1957 ông có bài đăng trên bộ Tự điển Encyclopedia – Britannica ở Luân Đôn (Anh Quốc). Đó là chuyên đề Khảo cứu về thành phố Sài Gòn.

Năm 1964 chuyên đề Ca dao giảng luận in trên tạp chí Trường Viễn đông Bác cổ ở Paris (sau in thành sách ở Sài Gòn). Cùng năm này Trường Cao học Sorbonne (Paris), ông cũng có chuyên đề Nguyễn Du et la métrique populaire (Nguyễn Du với thể dân ca) trong bộ sách nhan đề: Mélanges sur Nguyen Du (Tạp luận về Nguyễn Du).

Những năm 70 ông được mời giảng môn Văn học dân gian tại Đại học Văn khoa, Sư phạm Huế và Cần Thơ.

Ông mất trong năm 1983 tại Sài Gòn.

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Hits: 16