Tản Đà và Bài Thơ Vịnh Bức Dư Đồ Rách

NHỚ BÀI THƠ VỊNH BỨC DƯ ĐỒ RÁCH

Tản Đà : tên thật Nguyn Khắc Hiếu, là một nhà thơ, nhà văn và nhà viết kịch nổi tiếng của Việt Nam.  Bút danh Tản Đà của ông là tên ghép giữa núi Tản Viên và sông Đà, quê hương ông.
 

Trong văn đàn Việt Nam đầu thế kỹ 20, Tản Đà nổi lên như một ngôi sao sáng, vừa độc đáo, vừa dồi dào năng lực sáng tác. Ông là một cây bút phóng khoáng, xông xáo trên nhiều lĩnh vực. Đi khắp miền đất nước, ông đã để lại nhiều tác phẩm với nhiều thể loại. Ông đã từng làm chủ bút tạp chí Hữu Thanh, An Nam tạp chí. Với những dòng thơ lãng mạn và ý tưởng ngông nghênh, đậm cá tính, ông được đánh giá là người chuẩn bị cho sự ra đời của thơ mới trong nền văn học Việt Nam, là “gạch nối giữa hai thời kỳ văn học cổ điển và hiện đại”.

Ngoài sáng tác thơ, Tản Đà còn giỏi trong việc dịch thơ Đường thành thơ lục bát và được biết đến như một người dịch thơ Đường ra ngôn ngữ Việt hay nhất.

Sau khi đánh chiếm Hà thành, Tổng Đốc Hoàng Diệu tuẫn tiết, thực dân Pháp bắt đầu thực hiện chính sách chia để trị: Chia Việt Nam thành 3 Kỳ: Bắc Kỳ – Trung Kỳ và Nam Kỳ.
Bắc và Trung Kỳ được giao cho triều đình nhà Nguyễn quản lý, thực chất Pháp gían tiếp cai quản, vua nào lên, vua nào phế đều do Pháp quyết định.
Còn Nam Kỳ, Pháp thiết lập chế độ thuộc địa, Toàn quyền Đông Dương trực tiếp cai trị.
Tấm bản đồ (dư đồ), thể hiện chủ quyền lãnh thổ của mỗi quốc gia, của Việt Nam lúc này chỉ còn tượng trưng vì còn trên thực tế đã “rách’’ . Thực dân Pháp câu kết cùng phong kiến tạo cát cứ tựng vùng, vơ vét tài vật, chiếm hữu ruộng vươn, đè đầu cưỡi cổ dân đen…

Cám cảnh, Tản Đà làm bài thơ diễn tả tâm trạng mình :

Vịnh Bức Dư Đồ Rách
Nọ bức dư đồ thử đứng coi,
Sông sông núi núi khéo bia cười.
Biết bao lúc mới công vờn vẽ,
Sao đến bây giờ rách tả tơi.
Ấy trước ông cha mua để lại,
Mà sau con cháu lấy làm chơi.
Thôi thôi có trách chi đàn trẻ,
Thôi để rồi ta sẽ liệu bồi.

Sau này, cảm khái hồn thơ, nhiều thi sĩ đã họa lại

Thôi để rồi ta sẽ liệu bồi
Ta bồi cho chúng chị em coi
Giận cho con chắu đà hư thế
Nghĩ đến ông cha dám bỏ hoài.
Còn núi còn sông: Nhìn vẫn rõ
Có hồ có giấy dễ mà chơi.
Bởi chưng hồ giấy ta chưa có
Đành chịu ngồi trông rách tả tơi.

Đành chịu ngồi trông rách tả tơi
Buồn chăng? Hỡi các chị em ơi!
Nghĩ cho lúc trước thương người vẽ
Ngó lại xung quanh hiếm kẻ bồi
Hồ giấy bây giờ mua kiếm khó
Non sông ai hỡi đợi chờ ai?
Còn núi còn sông còn ta đó
Có lúc ta bồi chúng bạn coi.

Có lúc ta bồi chúng bạn coi
Chị em nay hãy tạm tin lời
Dẫu cho tài có cao là thánh
Chưa dễ tay không vá nổi trời
Hồ giấy muốn mua, tiền chẳng sẵn
Non sông đứng ngắm lệ nhường rơi
Việc nhà chung cả ai ai đó
Ai có cùng ta sẽ liệu bồi?

Và gần đây có Bùi Minh Quốc và NTD

Dư đồ mục nát nghĩ mà đau
Biển thắm rừng xanh đã nhạt màu
Giấy rã khung sờn tuôn lệ thảm
Ranh dời đảo mất hận lòng sâu
Còn chưa giữ được trời Đông, Bắc
Sẽ chẳng nhìn ra nước Việt, Tàu
Tất cả không còn do lũ mọt
Dư đồ mục nát nghĩ mà đau
NTD

Tái thế nay ngồi núi Tản coi
Nước non thành cỗ chúng say cười
Quốc doanh đầy tớ chen nhau cuốc
Sưu dịch chủ làm chủ áo tơi
Ải Bắc lìa đau hồn tổ phụ
Biển Đông cắt nhẹm cháu con chơi
Ứa gan mà ngó bao hèn sĩ
Nhắm mắt đang đua múa bút bồi .
Bùi Minh Quốc

Sáu Không Sưu Tầm

 

 

Facebooktwittergoogle_pluspinterestlinkedin

Hits: 612

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *